Hvalveiðiskýrslan á röngum forsendum

Hilmar Malmquist, líffræðingur við Náttúrufræðistofnun Kópavogs, segir skýrslu Hagfræðistofnunar Háskóla Íslands byggja á röngum forsendum. Þar sé notast við mjög einfaldað líkan þegar áhrif hvala á aðra nytjastofna eru metin.

Í skýrslunni er gert ráð fyrir að hægt sé að veiða fleiri dýr en verið hefur, þar sem afrán langreyðar á loðnu og hrefnu á þorski, ýsu og loðnu sé umtalsvert. Hilmar segir þessar tölur byggja á mjög einfölduðu líkani Hafrannsóknastofnunar sem stofnunin notist ekki við þegar hún leggur til hámarksafla.

„Þetta er ofureinfaldað líkan af íslensku sjávarlífríki, með fimm hvalategundum, tveimur eða þremur fiskistofnum og einhverri rækju. Niðurstöðurnar eru með mjög víðum öryggismörkum sem aldrei er rætt um og eru birt í viðauka. Þau skipta hins vegar miklu máli því óvissan er svo mikil í niðurstöðunum. Það er engan veginn hægt að styðjast við svona líkön.“

Hilmar segist ekki á móti hvalveiðum, en ekki sé hægt að ákveða að veiða hval af því að hann éti svo mikið af fiski og hafi neikvæð áhrif á fiskistofna.

Þorvaldur Gunnlaugsson, sérfræðingur á Hafrannsóknastofnun, segir að þar á bæ hafi menn ekki lagt til hvalveiðar vegna áhrifa á aðra fiskistofna. Einhverjir ágiskunarútreikningar hafi verið gerðir um hvað hvalir ætu.

„Við erum ekki að leggja til einhvern hámarksafla á hvölum í sambandi við þorskstofn, eða afrán hvala á öðrum tegundum. Við höfum ekki verið beðnir um það,“ segir Þorvaldur.

Hilmar segir forsendu hagfræðinganna, að hvalir hafi einungis neikvæð áhrif á nytjafiskastofna, ranga og í henni felist bæði vanþekking á undirstöðuatriðum sjávarvistfræðinnar og glannaleg túlkun á fyrirliggjandi gögnum.

Þá segir hann oft glitta í þá fyrirframgefnu afstöðu skýrsluhöfunda að hvalveiðar séu góðar hvað sem tautar og raular. Þeir geri mikið úr tilfinningahita andstæðinga hvalveiða, en minnist ekkert á að slíkt er einnig að finna hjá stuðningsmönnum þeirra. Eins sé óvarlegt að styðjast við 30 ára gamlar tölur um ferðamannastraum í hvalstöðina í Hvalfirði. Slá verði varnagla við slíkum fullyrðingum.

kolbeinn@frettabladid.is