Útlendingar hafa hag af styrkingu krónunnar

Nokkur umræða er nú um gengisáhættu vegna Icesave uppgjörs. Á það hefur verið bent að tekjur TIF eru miðaðar við íslenskar krónur (krafan á bankann) en gjöldin eru í erlendri mynt (lánið sem Alþingi er að gangast í ábyrgð fyrir). Þar af leiðandi er komin gengisáhætta - veiking krónunnar mun þá hækka gjöldin en styrking krónunnar minnka gjöldin. Þar sem miðað er við gengi krónunnar í apríl 2009 hlýtur því lykilspurning að vera: Teljum við að gengi krónunnar hafi verið veikt eða sterkt þá? Flestir telja reyndar að gengið hafi verið mjög lágt skráð þá. Styrking krónunnar frá apríl 2009 er því íslenska ríkinu til hagsbóta.

Þá hefur því verið haldið á lofti að almennir kröfuhafar hafi hag af því að gengi krónunnar sé veikt, því þá aukast líkurnar á því að þeir fái eitthvað útúr bankanum þegar forgangskröfum hefur verið sinnt.

Á hitt ber hins vegar að líta að aðrir forgangskröfuhafar (þ.e. hollenska og breska ríkið) hafa hag af styrkingu krónunnar næstu sjö árin. Það er vegna þess að þeir breyta sínum erlendu kröfum yfir í íslenskar kröfur í kröfulýsingarferlinu og miða þá við gengið í apríl 2009. Dæmi: Ákveðinni upphæð í evrum er breytt yfir í t.d. 100 milljónir íslenskar krónur 22. apríl. Þessari 100 milljóna kröfu er svo lýst haustið 2009. Styrkist gengi krónunnar frá apríl 2009, fær viðkomandi fleiri evrur fyrir þessa 100 milljóna kröfu þegar greiðist upp í kröfuna. Því hefur sá sami mikinn hag að styrkingu krónunnar á næstu árum.

Þessi umræða sýnir vel hvað það er erfitt að reka (og leggja niður) alþjóðlegt fyrirtæki í mynt örlítils hagkerfis. Gengisáhætta gegnsýrir í raun alla rekstur í ferðaþjónustu og inn- og útflutningi á Íslandi. Þar liggur rót vandans og þess vegna hljóta skynsamir menn og konur að horfa til breytinga á myntmálum þjóðarinnar.

Höfundur er alþingismaður.