Framtíð Íraks veltur á al-Sistani

Framtíð Íraks veltur að stórum hluta á einum manni. Sá nefnist æjatolla Ali al-Sistani og er talinn áhrifamesti maður Íraks. Þess er beðið með eftirvæntingu hvernig framkvæmd kosninganna í Írak um helgina tekst til. Úrslitanna er ekki beðið með sömu eftirvæntingu. Það liggur ljóst fyrir að það verða stjórnmálahreyfingar sjíta sem bera sigur úr býtum og einn maður mun eftir sem áður ráða einna mestu um örlög Íraks og Íraka. Hann er ekki einn þeirra fjöldamörgu stjórnmálamanna sem komið hafa fram á sjónarsviðið undanfarið heldur hlédrægur klerkur á áttræðisaldri. Æjatolla Ali al-Sistani er nafn sem margir hafa heyrt í fréttum undanfarin tvö ár eða svo. Hann er líklega virtasti og æðsti klerkur meðal sjíta, ekki bara í Írak heldur um allan heim. Sjítar eru um 60 prósent Íraka og þeir fara eftir því sem æðsti leiðtogi þeirra segir þó að hann sjáist nánast aldrei, veiti ekki viðtöl eða haldi ekki ræður og hafi raunar um langa hríð nánast ekki farið út fyrir veggi moskunnar sem hann dvelur í í borginni Najaf. Þó má nálgast ráðgjöf hans og skoðanir á Netinu. Þeir sem hafa hitt hann segja hann skarpan, víðlesinn og vel með á nótunum þrátt fyrir einangrunina og að raun sé undravert hversu vel hann fylgist með. Og vald hans virðist mikið. Þegar harðlínuklerkurinn Muktada al-Sadr gerði hersetuliðinu lífið leitt á síðasta ári voru það ekki hermenn, gráir fyrir járnum, sem unnu á honum sigur heldur al-Sistani. Hann er að líkindum ástæða þess að trúarbragðastríðið sem skæruliðar og hryðjuverkamenn reyna að koma af stað í Írak er andvana fætt. Nánir samverkamenn hans eru vinsæl skotmörk hryðjuverkamanna en allt kemur fyrir ekki. Al-Sistani hefur gefið út þau fyrirmæli að sjítar haldi ró sinni og gjaldi ekki líku líkt. Hann vill að óbreyttir Írakar fái loksins einhverju ráðið um eigin örlög og gang mála í landinu. Þó að hann sé þeirrar skoðunar að koma ætti á fót trúarríki í Írak vill hann ekki ganga jafn langt og klerkarnir sem ráða í Íran þaðan sem hann er ættaður. Hann vill halda trú og ríki nokkuð aðskildum. Framtíð Íraks að loknum kosningum veltur að stórum hluta á al-Sistani að mati þeirra sem til þekkja. Bæði súnnítar og Kúrdar, sem verða örugglega í minnihluta, hafa af því nokkrar áhyggjur að sjítar sjái sér ekki hag í því að veita þeim aðgang að valdastöðum eða að eiga við þá nokkurs konar samstarf. Al-Sistani hefur hins vegar lýst því yfir að burtséð frá úrslitum kosninganna sé mikilvægt að súnnítar taki þátt í uppbyggingu nýrrar stjórnar.