HM-minningin: Barna­legur Pelé féll á prófinu

Tólf dagar eru þar til HM í fótbolta hefst vestanhafs. Vísir mun daglega rifja upp skemmtilegar minningar frá fyrri mótum fram að upphafsflauti og í dag rifjum við upp þegar Pelé féll á sálfræðiprófi fyrir HM 1958 en varð svo að stærstu stjörnu fótboltans.

„Pelé er augljóslega barnalegur. Hann skortir nauðsynlegan baráttuanda. Hann er of ungur til að finna fyrir árásarhneigð og bregðast við með viðeigandi krafti. Auk þess býr hann ekki yfir þeirri ábyrgðartilfinningu sem er nauðsynleg í hópíþrótt.“

Já, það er ekki annað hægt að segja en að mat Dr. Joao Carvalhaes hafi verið afdráttarlaust, fyrir mótið sem gerði hinn 17 ára Pelé svo frægan.

Garrincha, sem var sjö árum eldri en Pelé, stóð sig sömuleiðis illa á útpældum greindarprófum Carvalhaes og átti ekki erindi til Svíþjóðar að hans mati. 

Vicente Feola, sem þá var landsliðsþjálfari Brasilíu, gerði sér hins vegar grein fyrir því hversu mikla gullmola hann var með í höndunum og tók þá báða með, eins og Pelé talaði um í ævisögu sinni:

„Sem betur fer fyrir mig og Garrincha fór [Vicente] Feola [landsliðsþjálfari Brasilíu] alltaf eftir innsæi sínu frekar en sérfræðingum. Hann kinkaði bara kolli alvarlegur í bragði til sálfræðingsins og sagði: „Þú gætir haft rétt fyrir þér. Málið er bara að þú veist ekkert um fótbolta. Ef hnéð á Pelé er í lagi þá spilar hann.““

Eins og flestum er sjálfsagt kunnugt um þá stal Pelé senunni í Svíþjóð og skoraði þar magnaða þrennu gegn Frökkum í undanúrslitum og tvennu gegn Svíum í úrslitaleiknum. Hann skoraði svo alls 77 mörk í 92 landsleikjum og 680 mörk í opinberum mótsleikjum fyrir félagslið sín; Santos í Brasilíu og svo New York Cosmos í Bandaríkjunum undir lok ferilsins. Guinness heimsmetið hans er 1.279 mörk í 1.363 leikjum en þar eru alls konar æfinga- og sýningaleikir taldir með.

Þó að próf Carvalhaes hafi getið af sér slæmar leiðbeiningar, í ljósi sögunnar, þá þykir hann mikill frumkvöðull og sumir leikmanna brasilíska liðsins hafa þakkað honum í viðtölum fyrir góð ráð og leiðbeiningar sem skiluðu sér á mótinu í Svíþjóð.

Honum hafði einnig verið eignaður hluti af heiðrinum þegar Sao Paulo varð fylkismeistari 1957, árið fyrir HM, og þess vegna ákvað brasilíska knattspyrnusambandið að fá Carvalhaes til sín. Brasilíumenn höfðu misst af gullverðlaununum á fyrstu fimm heimsmeistaramótunum og voru tilbúnir að fara óhefðbundnar leiðir til að landa titlinum.

Það má svo endalaust deila um hvort og þá hve mikið aðferðir Carvalhaes höfðu að segja um fyrsta heimsmeistaratitil Brasilíu, eð hvort titillinn vannst hreinlega þrátt fyrir hans aðferðir sem eflaust teljast frumstæðar í dag. En hann ruddi braut sem Evrópuþjóðir fetuðu ekki fyrr en mörgum árum síðar og í dag efast sjálfsagt fáir um gagnsemi sálfræðinga við að ná hámarksárangri í íþróttum.