Tækifæri í menntun sem við megum ekki missa af Skúli Thorarensen skrifar 19. apríl 2026 06:01 Gervigreind er þegar farin að breyta því hvernig nemendur læra. Hún skrifar texta, útskýrir flókin hugtök og aðstoðar við verkefnavinnu á sekúndum. Samt er skólakerfið enn að miklu leyti byggt á aðferðum sem gera ráð fyrir að þessi tækni sé ekki til. Kennarar standa frammi fyrir því að geta ekki lengur treyst því að verkefni endurspegli raunverulega getu nemenda. Námsmat verður óljósara og á sama tíma eykst álagið. Samhliða þessu verða nemendahópar sífellt fjölbreyttari, bæði hvað varðar tungumál, bakgrunn og getustig. Í sumum skólum er meirihluti nemenda með annan tungumálabakgrunn en íslensku. Kröfurnar til kennara hafa því sjaldan verið meiri. En þetta er aðeins önnur hliðin á málinu. Í fyrsta sinn í sögunni er einstaklingsmiðað nám orðið framkvæmanlegt. Gervigreind getur greint stöðu nemenda, bent á hvar þeir lenda í erfiðleikum og lagt til næstu skref í námi. Hún getur hjálpað kennurum að útbúa verkefni, fara yfir þau og fá yfirsýn yfir stöðu heilla bekkja á augabragði. Með réttri nýtingu tækninnar er jafnframt hægt að styðja markvisst við tungumálanám og flýta verulega fyrir aðlögun nemenda sem eru að læra íslensku. Gervigreind getur aðlagað efni að stöðu hvers og eins, útskýrt hugtök á móðurmáli nemandans og hjálpað honum að byggja upp skilning og orðaforða hraðar en áður hefur verið mögulegt. Gervigreind er ekki aðeins að breyta því hvernig nemendur læra – hún er að breyta þeim veruleika sem þeir eru að fara út í. Á næstu árum munu störf og hæfniskröfur breytast hratt. Verkefni sem áður tóku klukkustundir verða unnin á mínútum, og ný færni verður lykilatriði. Skólakerfið stendur því frammi fyrir þeirri áskorun að undirbúa nemendur fyrir heim sem er að breytast hratt. Íslenskt samfélag hefur ítrekað sýnt mikla aðlögunarfærni og verið fljótt að tileinka sér nýja tækni. Með réttri nýtingu tækninnar geta skólar brugðist betur við þessum nýju kröfum. Kennarar fá meira svigrúm til að sinna hverju barni betur, á meðan tækni styður við greiningu og eftirfylgni. Nemendur geta unnið á sínum hraða og fengið markvissa aðstoð þegar þeir þurfa á henni að halda. Að undirbúa ungmenni fyrir þennan nýja veruleika er eitt mikilvægasta verkefni samfélagsins í dag. Það er engin ein töfralausn. Framtíðin er að breytast hraðar og á annan hátt en áður. En að skapa kennurum svigrúm til að sinna hverju barni betur og veita skólastjórnendum verkfæri til að þróa skólann áfram er raunhæft skref í rétta átt. Við höfum ekki svigrúm til að bíða. Höfundur er forstjóri Námfús Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Gervigreind Mest lesið Bönnum Rússa en ekki Ísraela Sigurlaug Knudsen Stefánsdóttir Skoðun Íslenskir bændur berskjaldaðir í boði RÚV Heiðbrá Ólafsdóttir Skoðun Af hverju vill ríkisstjórnin neyða bændur til að taka á móti norskum froskköfurum? Arndís Kristjánsdóttir Skoðun Hræsni siðferðisriddara Sigurjón Þórðarson Skoðun Dýrasta land heims í nafni sjálfstæðisins Inga Valgerður Henrikssen Skoðun Hvernig losum við bílinn? Elín Anna Baldursdóttir Skoðun Er drónaskapur dónaskapur? Björn Steinbekk Skoðun „Við erum svo eitruð að við gætum ekki flokkast sem matvara“ Anna María Björnsdóttir Skoðun Stærsta hættan við gervigreind er ekki tæknin heldur hik stjórnenda Gísli Rafn Ólafsson Skoðun Uppskrift að lakari samkeppnishæfni fiskeldis Heiðrún Lind Marteinsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Manngerð mengun í Varmá kallar á aukið eftirlit með jarðborunum fremur en að dregið sé úr því Davíð A Stefánsson skrifar Skoðun Brjóstsviði á sumrin – þegar meltingin fer í sumarfrí Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Eiginleikar góðs leiðtoga Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Var samninganefndin að vinna eftir umboði Alþingis? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Hræsni siðferðisriddara Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun „Við erum svo eitruð að við gætum ekki flokkast sem matvara“ Anna María Björnsdóttir skrifar Skoðun Er drónaskapur dónaskapur? Björn Steinbekk skrifar Skoðun Greining Kolbrúnar Bergþórsdóttur á geðástandi andstæðinga ESB Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Þegar allt virðist vera í lagi í vinnunni Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Um mögulega 20 km styttingu Hringvegar á Norðurlandi vestra Jónas B. Guðmundsson skrifar Skoðun Íslenskir bændur berskjaldaðir í boði RÚV Heiðbrá Ólafsdóttir skrifar Skoðun Stærsta hættan við gervigreind er ekki tæknin heldur hik stjórnenda Gísli Rafn Ólafsson skrifar Skoðun Hvernig losum við bílinn? Elín Anna Baldursdóttir skrifar Skoðun Að geyma þá í myrkri: Varðhaldsmiðstöðin sem Ísland á ekki að reisa Nichole Leigh Mosty skrifar Skoðun Uppskrift að lakari samkeppnishæfni fiskeldis Heiðrún Lind Marteinsdóttir skrifar Skoðun Af hverju vill ríkisstjórnin neyða bændur til að taka á móti norskum froskköfurum? Arndís Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Á að brenna ólesnar bækur? Jón Páll Haraldsson skrifar Skoðun Bönnum Rússa en ekki Ísraela Sigurlaug Knudsen Stefánsdóttir skrifar Skoðun Stjórnlaus hraðferð ofan í dauðadal gervigreindar – og leiðin út Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar Skoðun Í upphafi skal endinn skoða Íris Eva Gísladóttir,Ársæll Guðmundsson,Jóhanna Stella Oddsdóttir,Simon Cramer Larsen,Helga Þórðardóttir skrifar Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist skrifar Skoðun Dýrasta land heims í nafni sjálfstæðisins Inga Valgerður Henrikssen skrifar Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Ef þetta væri barnið þitt Arnar Kjartansson skrifar Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir skrifar Skoðun Hvenær er maður þjófur og hvenær er maður ekki þjófur? Einar Helgason skrifar Skoðun Gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri! Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Frá fullveldi til Brussel Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Fögnum Heimsdegi hafsins 8. júní Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Sjá meira
Gervigreind er þegar farin að breyta því hvernig nemendur læra. Hún skrifar texta, útskýrir flókin hugtök og aðstoðar við verkefnavinnu á sekúndum. Samt er skólakerfið enn að miklu leyti byggt á aðferðum sem gera ráð fyrir að þessi tækni sé ekki til. Kennarar standa frammi fyrir því að geta ekki lengur treyst því að verkefni endurspegli raunverulega getu nemenda. Námsmat verður óljósara og á sama tíma eykst álagið. Samhliða þessu verða nemendahópar sífellt fjölbreyttari, bæði hvað varðar tungumál, bakgrunn og getustig. Í sumum skólum er meirihluti nemenda með annan tungumálabakgrunn en íslensku. Kröfurnar til kennara hafa því sjaldan verið meiri. En þetta er aðeins önnur hliðin á málinu. Í fyrsta sinn í sögunni er einstaklingsmiðað nám orðið framkvæmanlegt. Gervigreind getur greint stöðu nemenda, bent á hvar þeir lenda í erfiðleikum og lagt til næstu skref í námi. Hún getur hjálpað kennurum að útbúa verkefni, fara yfir þau og fá yfirsýn yfir stöðu heilla bekkja á augabragði. Með réttri nýtingu tækninnar er jafnframt hægt að styðja markvisst við tungumálanám og flýta verulega fyrir aðlögun nemenda sem eru að læra íslensku. Gervigreind getur aðlagað efni að stöðu hvers og eins, útskýrt hugtök á móðurmáli nemandans og hjálpað honum að byggja upp skilning og orðaforða hraðar en áður hefur verið mögulegt. Gervigreind er ekki aðeins að breyta því hvernig nemendur læra – hún er að breyta þeim veruleika sem þeir eru að fara út í. Á næstu árum munu störf og hæfniskröfur breytast hratt. Verkefni sem áður tóku klukkustundir verða unnin á mínútum, og ný færni verður lykilatriði. Skólakerfið stendur því frammi fyrir þeirri áskorun að undirbúa nemendur fyrir heim sem er að breytast hratt. Íslenskt samfélag hefur ítrekað sýnt mikla aðlögunarfærni og verið fljótt að tileinka sér nýja tækni. Með réttri nýtingu tækninnar geta skólar brugðist betur við þessum nýju kröfum. Kennarar fá meira svigrúm til að sinna hverju barni betur, á meðan tækni styður við greiningu og eftirfylgni. Nemendur geta unnið á sínum hraða og fengið markvissa aðstoð þegar þeir þurfa á henni að halda. Að undirbúa ungmenni fyrir þennan nýja veruleika er eitt mikilvægasta verkefni samfélagsins í dag. Það er engin ein töfralausn. Framtíðin er að breytast hraðar og á annan hátt en áður. En að skapa kennurum svigrúm til að sinna hverju barni betur og veita skólastjórnendum verkfæri til að þróa skólann áfram er raunhæft skref í rétta átt. Við höfum ekki svigrúm til að bíða. Höfundur er forstjóri Námfús
Af hverju vill ríkisstjórnin neyða bændur til að taka á móti norskum froskköfurum? Arndís Kristjánsdóttir Skoðun
Skoðun Manngerð mengun í Varmá kallar á aukið eftirlit með jarðborunum fremur en að dregið sé úr því Davíð A Stefánsson skrifar
Skoðun Stærsta hættan við gervigreind er ekki tæknin heldur hik stjórnenda Gísli Rafn Ólafsson skrifar
Skoðun Að geyma þá í myrkri: Varðhaldsmiðstöðin sem Ísland á ekki að reisa Nichole Leigh Mosty skrifar
Skoðun Af hverju vill ríkisstjórnin neyða bændur til að taka á móti norskum froskköfurum? Arndís Kristjánsdóttir skrifar
Skoðun Stjórnlaus hraðferð ofan í dauðadal gervigreindar – og leiðin út Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar
Skoðun Í upphafi skal endinn skoða Íris Eva Gísladóttir,Ársæll Guðmundsson,Jóhanna Stella Oddsdóttir,Simon Cramer Larsen,Helga Þórðardóttir skrifar
Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar
Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar
Af hverju vill ríkisstjórnin neyða bændur til að taka á móti norskum froskköfurum? Arndís Kristjánsdóttir Skoðun