Innlent

Tímafrekt að senda sýnin utan og svartíminn of langur

Hólmfríður Gísladóttir skrifar
Auður Eiríksdóttir er fyrrverandi deildarstjóri Frumurannsóknarstofu Krabbameinsfélags Íslands.
Auður Eiríksdóttir er fyrrverandi deildarstjóri Frumurannsóknarstofu Krabbameinsfélags Íslands.

Of mikill tími fór í merkingar og pökkun sýna, sendingartíminn var oft langur og þá voru íslensku sýnin ekki í neinum forgangi og svartíminn í heild of langur. Þetta segir Auður Eiríksdóttir, lífeindafræðingur og fyrrverandi deildarstjóri Frumurannsóknarstofu Krabbameinsfélags Íslands, um reynsluna af því að láta rannsóknarstofu í Svíþjóð sjá um HPV-rannsóknir á leghálssýnum.

„Mikil breyting varð á þegar Landspítali tók við mælingunum. Sýni voru send á mánudögum og svör bárust 2-3 dögum seinna og voru færð rafrænt inn í skimunarkerfið samdægurs. Á þeim tíma voru mæld um 6.000 HPV sýni árlega og eingöngu ef frumusýni greindist með breytingar,“ segir Auður í aðsendri grein sem birtist á Vísi í morgun.

Þegar krabbameinsskimanir voru fluttar frá Krabbameinsfélagi Íslands til heilsugæslunnar og Landspítala um áramótin var sú ákvörðun tekin að hætta að sinna HPV-greiningum hér heima og senda þess í stað öll leghálssýni til Danmerkur.

Eins og ítrekað hefur verið fjallað um sögðu forsvarsmenn Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins að bið eftir niðurstöðum myndi verða aðeins um tíu til fjórtán dagar en í dag eru konur enn að bíða í þrjá mánuði eftir svörum.

Á sama tíma hefur Landspítalinn lýst því yfir að hann geti vel sinnt rannsóknunum, ekki síst HPV-greiningunum, þar sem svartíminn yrðu tveir til þrír dagar.

Líkt og Auður bendir á í grein sinni hefur spítalinn nýlega eignast greiningartæki af gerðinni Cobas 8800, sem er afar afkastamikið og getur sinnt bæði skimunum eftir HPV og Covid-19.

Auður bendir einnig á að áður en flutningur verkefnisins varð að veruleika hafði Krabbameinsfélagið tekið upp ferli þar sem sýni voru skimuð bæði með tölvubúnaði og af sérhæfðu starfsfólki.

„Með gervigreindarskimun á frumusýnum sem tekin hafði verið upp hjá Krabbameinsfélaginu má ætla að vel sé hægt að sinna þessum hluta skimunar ásamt með öðrum frumu og vefjasýnagreiningum sem framkvæmdar eru á meinafræðideild Landspítala.

Tveir meinafræðingar sem sérhæfðir eru í frumugreiningu (cytology) vinna á meinafræðideildinni og hafa báðir langa starfsreynslu bæði hér á landi og á hinum Norðurlöndunum.

Lífeindafræðingar Frumurannsóknastofu hafa ekki verið ráðnir til vinnu í sínu fagi og má segja að þar sé mannauði fleygt á glæ,“ segir hún um stöðu mála en Landspítalinn hefur lýst sig viljugan til að skoða bæði að kaupa búnað KÍ og ráða fyrrum starfsmenn félagsins til starfa.

„Utanumhald og eftirfylgni var mjög stór þáttur í leitarstarfi Krabbameinsfélagsins og því miður virðist ansi mikið skorta á að slíkt sé í lagi þessa mánuði sem heilsugæslan hefur haft skimunina á sínum snærum ef marka má frásagnir kvenna.

Gera þarf óháða úttekt og fara vandlega í saumana á öllum þáttum skimunarferlisins eins og það er í dag. Taka þarf umkvartanir fólks til greina og taka ákvörðun um að gera betur í allri framkvæmd.

Flytja þarf úrvinnslu sýna til Landspítala og koma upp virku boðunar og eftirlitskerfi,“ segir Auður.


Tengdar fréttir

Þurfa að hand­vinna gögn úr leg­háls­sýna­tökum

Tæknilegir erfiðleikar við úrvinnslu leghálssýna hafa orðið til þess að biðtími eftir niðurstöðum úr leghálssýnatöku hefur lengst talsvert frá því að Heilsugæsla höfuðborgarsvæðisins tók við verkefninu. Forstjóri heilsugæslunnar segir að ekki verði hægt að laga þetta fyrr en á síðari hluta þessa árs.

Heilsugæslan horfir til framtíðar í samvinnu við Hvidovre

Heilsugæslan á höfuðborgarsvæðinu hyggst síðar á þessu ári bjóða konum upp á að taka sjálfar leghálssýni. Þetta er sagt munu verða gert í samvinnu við rannsóknarstofu Hvidovre-sjúkrahússins en enn er óljóst hver mun sinna umræddum rannsóknum.

Stöðvaði rannsókn sem kvensjúkdómalæknir óskaði eftir

Bryndís Sigurðardóttir segir farir sínar ekki sléttar eftir samskipti sín við Kristján Oddsson, verkefnastjóra Samhæfingarstöðvar krabbameinsskimana hjá Heilsugæslunni á höfuðborgarsvæðinu. Hún segir Kristján hafa hafnað því að láta rannsaka leghálssýni sem kvensjúkdómalæknir hennar tók fyrr í þessum mánuði.



Athugið. Vísir hvetur lesendur til að skiptast á skoðunum. Allar athugasemdir eru á ábyrgð þeirra er þær rita. Lesendur skulu halda sig við málefnalega og hófstillta umræðu og áskilur Vísir sér rétt til að fjarlægja ummæli og/eða umræðu sem fer út fyrir þau mörk. Vísir mun loka á aðgang þeirra sem tjá sig ekki undir eigin nafni eða gerast ítrekað brotlegir við ofangreindar umgengnisreglur.

Fleiri fréttir

Sjá meira


Velkomin á Vísi. Þessi vefur notar vafrakökur. Sjá nánar.