Heillaráðungliðanna

Í vikunni sendi aðalfundur Ungra jafnaðarmanna í Reykjavík frá sér athyglisverða ályktun. Þar er hvatt til þess að efnt verði til þjóðaratkvæðagreiðslu um aðild Íslands að Atlantshafsbandalaginu. Tillaga ungliðanna er rökrétt og sanngjörn. Hún mun þó væntanlega ekki falla stuðningsmönnum Nató-aðildar í geð. Kosning af þessu tagi myndi óhjákvæmilega koma af stað umræðu um eðli og tilgang Nató í samtímanum, þar sem hætt er við að bandalagið stæði höllum fæti.

Í tæpan áratug hefur Atlantshafsbandalagið reynt að leysa úr tilvistarkreppu sinni með hernaði í einu snauðasta landi heims, Afganistan. Stríð þetta átti í upphafi að vera skjót og glæst sigurför Bandaríkjahers, í hefndarskyni fyrir hryðjuverkaárásirnar á þessum degi fyrir átta árum. Innrásarherinn lét sig dreyma um að vera fagnað sem hetjum af heimamönnum og að verkefninu lyki á fáeinum mánuðum. Nú tala hernaðarfræðingar Nató-ríkja hins vegar um það í fullri alvöru að hersetan kunni að vara næstu áratugina.

Eitt af því sem einkennt hefur stríðið í Afganistan frá upphafi er hinar síbreytilegu réttlætingar þess. Í fyrstu var eina markmiðið sagt vera að hafa hendur í hári nokkurra yfirlýstra stuðningsmanna hryðjuverka. Þegar þau áform runnu út í sandinn var gripið til annarra röksemda: að ætlunin væri að uppræta eiturlyfjaframleiðslu, bæta úr bágri stöðu kvenna og koma á lýðræði. Þessar réttlætingar hafa koðnað niður ein af annarri. Ópíumframleiðslan er nú meiri en nokkru sinni fyrr, mannréttindabrot á konum eru landlæg og fæstir nefna hugtakið lýðræði í sömu andrá og stjórn Karzais í Kabúl. Hringekjan er nú fullkomnuð þar sem ráðamenn í Bandaríkjunum og Bretlandi eru á nýjan leik farnir að réttlæta hernámið með hryðjuverkaógninni.

Siðferðislegt gjaldþrot Nató-hernaðarins í Afganistan er staðfest með reglulegum fregnum af fjöldamorðum á almennum borgurum. Dráp þessi skýrast af þeirri hernaðartækni Nató-herja að beita lofthernaði úr mikilli hæð, jafnvel með mannlausum sprengju­vélum, til að lágmarka líkurnar á eigin mannfalli. Margoft hefur verið á það bent að hernaður sem gerir ekki greinarmun á hernaðarlegum og almennum skotmörkum sé brot á Genfar­sáttmálanum.

Mikið var úr því gert þegar íslenskir ráðamenn settu landið á lista vígfúsra þjóða í aðdraganda Íraksstríðsins. Minna var látið með þá staðreynd að Ísland hafði þá þegar gerst formlegur stríðsaðili með aðildinni að Nató. Fyrst á Balkanskaga og síðar í Afganistan. Eins og ungt Samfylkingarfólk hefur nú bent á fékk íslenska þjóðin aldrei færi á að tjá hug sinn til aðildar okkar að árásarbandalaginu. Úr því er tilvalið að bæta nú.