Saknar herminjasafns sem ráðherrar lofuðu

„Það er dapurleg niðurstaða að ekki skuli hafa tekist að byggja hér upp herminjasafn eins og lofað var,“ segir Sigrún Ásta Jónsdóttir, safnstjóri Byggðasafns Reykjanesbæjar.

Minjar um veru Bandaríkjahers á Íslandi komust í brennidepil á dögunum með frétt í Fréttablaðinu um Phantom-orrustuþotu sem herinn skildi eftir hér á landi í umsjá Byggðasafns Reykjanesbæjar. Voru þar harðlega gagnrýnd áform Keilis um að setja þotuna upp fyrir utan flugskóla fyrirtækisins á Keflavíkurflugvelli.

Phantom-þotan hefur verið geymd í skýli á vallarsvæðinu frá því herinn fór. Keilir hyggst gera þotuna upp og halda henni við samkvæmt samningi við Reykjanesbæ og flugherssafn Bandaríkjanna sem á gripinn. Gagnrýnendur telja tæringu munu granda vélinni verði hún ekki geymd innandyra eins og til stóð með því að hún yrði krúnu­djásn í áformuðu herminjasafni á vallarsvæðinu.

Sigrún rifjar upp að þegar Jóhanna Sigurðardóttir og Steingrímur J. Sigfússon, þáverandi oddvitar ríkisstjórnarinnar, og fleiri ráðherrar heimsóttu Víkingaheima í Reykjanesbæ í nóvember 2010 þegar atvinnuleysi þar var það mesta á landinu.

„Það var ákveðið að leggja í þetta peninga og setja af stað hugmyndavinnu en síðan gerðist ekkert. Ég hef aldrei fengið neinar skýringar á því af hverju þetta bara koðnaði niður og hvarf,“ segir Sigrún. Það sé afar svekkjandi. „Þetta er mjög merkileg saga sem snertir marga og hefði mátt leggja svolítinn pening í og gera vel við. Þetta snýst ekki bara um vopn og slíkt heldur líka muni sem tengjast dvöl þeirra hér, eitt og annað sem við köllum Kanalegt.“

Sigrún segir að Byggðasafnið hafi sjálft enga burði til að annast Phantom-þotuna sem nú sé í skýli sem Landhelgisgæslan ráði yfir á Keflavíkurflugvelli. Óvíst sé hversu lengi Gæslan geti skotið skjólshúsi yfir flugvélina. Hugmyndin hafi alltaf verið sú að hún yrði hluti af herminjasafni sem myndi rísa í tengslum við Keflavíkurflugvöll.

„Hvað eigum við að gera við þessa þotu? Við höfum ekkert húsnæði undir hana. Þeir hjá Keili lofa hins vegar því að þeir muni sjá um allt viðhald á vélinni sem þörf er á nú þegar og tryggja varðveislu hennar. Til þess þarf sérhæfða vinnu flugvirkja sem hafa ákveðna þekkingu og menntun sem við höfum engar forsendur til að ráða,“ segir safnstjórinn.