Hvernig kemur þú svefninum í lag eftir jólafríið?

Í dag sneri þorri landsmanna aftur til vinnu eftir jólafrí og leiða má líkur að því að fyrsti vinnudagurinn sé erfiður fyrir marga, enda algengt að sólarhringnum sé snúið við í tímaleysi jólafrísdaganna.

Það getur reynst erfitt að koma svefninum aftur í eðlilegt horf eftir jólafríið en Vísir leitaði ráða hjá Erlu Björnsdóttir, sálfræðingi og sérfræðingi í svefnrannsóknum, á því hver væri lykillinn að því að koma svefninum í lag eftir jólafríið.

Ekki leggja sig eftir vinnu

Erla segir að svefnleysi og þreyta af völdum þess sé algengt vandamál á þessum degi, fyrsta almenna vinnudegi ársins, og ekki hjálpar það til að dagarnir eru stuttir á þessum árstíma. 

„Besta ráðið hefði verið að nota helgina til þess að byrja að rétta sig af en nú er maður kominn svolítið út í djúpu laugina, illa sofinn og mættur til vinnu,“ segir Erla. „Þá skiptir mestu máli að leggja sig ekki eftir vinnu heldur halda sér vakandi fram að sínum eðlilega háttatíma þannig að maður komist sem fyrst inn í eðlilegan takt.“

Erla segir að reglan sé í raun sú að ekki eigi að bæta sér upp fyrir erfiðar nætur með því að reyna að vinna svefninn upp, við það skapist vítahringur sem getur verið erfitt að komast úr.

„Um leið og maður fer að leggja sig eftir vinnu er maður bara að viðhalda vandanum, þá er maður lengur að sofna í kvöld og þá sefur maður aftur of lítið og þá myndast ákveðinn vítahringur,“ segir Erla. „Reglan er í raun sú að bæta aldrei upp fyrir erfiðar nætur vegna þess að um leið og það gerist ruglast okkar eðlilegi svefntaktur og þá eykst hættan á það leiði í einhver svefnvandamál.“

Halda óhollustu í lágmarki og fara út eftir vinnu

Vilji menn ná tökum á svefntaktinum á nýjan leik fljótt og örugglega segir Erla að mikilvægt sé að forðast það að ætla að halda sér gangandi á kaffi og óhollustu og að gott geti verið að kíkja út eftir vinnu. 

„Menn vilja keyra sig út á kaffi og skyndiorku í dag en það þarf að passa sig á því vegna þess að það getur komið í bakið á manni þegar lagst er á koddann í kvöld,“ segir Erla. „Þegar maður er illa sofinn sækir maður líka í sykur og óhollustu og þar fáum við orku sem gagnast okkur lítið þegar við viljum sofa vel.“

„Ég myndi ráðleggja fólki að fá sér einn góðan og sterkan kaffibolla í morgunsárið en reyna svo bara að komast í gegnum daginn. Svo er gott að fara svo bara út í göngutúr eftir vinnu og vera aðeins úti í stað þess að fara upp í sófa með teppi. Ef menn fylgja þessu og standast freistinguna á því að leggja sig ætti að vera hægt að komast í eðlilegt svefnmynstur á 1-2 dögum.“