Ekkert sjálfvirkt eftirlit með lyfjaávísunum lækna

Ekkert sjálfvirkt eftirlitskerfi er með ávísunum lækna á lyf til einstakra sjúklinga. Þá geta læknar ekki séð með einföldum hætti hvaða lyfjum aðrir læknar hafa ávísað eða í hvaða magni, en það horfir til bóta innan nokkurra mánaða.

Viðtal í helgarblaði Fréttablaðsins við föður 44 ára gamallrar konu sem lést í vor meðal annars vegna óhóflegrar notkunar á sterkum verkjalyfjum hefur vakið mikla athygli. En þar greinir faðirinn frá því hvernig líf dóttur hans fjaraði út á um tveimur árum, en hún hafði eftir veikindi í meltingarvegi orðið háð sterkum morfínlyfjum. Á síðasta hálfa árinu sem hún lifði hafði hún fengið ávísað 2.200 morfíntöflum frá sama lækninum.

Er ekkert viðvörunarkerfi í gangi hjá Landlæknisembættinu sem hringir bjöllum þegar einn tiltekinn læknir t.d. útskrifar mikið af ávinabindandi lyfjum á einn tiltekinn sjúkling?

„Svona já og nei. Það er ekki í gangi neitt sérstakt tölvukerfi, eins og sums staðar er gert reyndar, sem skannar það sem er gert og setur í gang einhverjar bjöllur,“ segir Magnús Jóhannsson læknir hjá Landlæknisembættinu. En hann ásamt fleirum hefur undanfarin ár unnið að gerð lyfjagagnagrunns.

Hins vegar skoði embættið reglulega mál þeirra sem séu að fá stærstu skammtana af vissum lyfjum og þá lækna sem ávísi vissum lyfjum.

„En mest af þessu er bara dálítið tilviljunarkennt. Vegna þess að við erum undirmannaðir við þetta og þetta byggir svolítið á ábendingum sem við fáum frá læknum, frá lyfjafræðingum aðstandendum, sjúklingunum sjálfum og héðan og þaðan,“ segir Magnús.

Þá geta læknar ekki séð með einföldum hætti hvort og þá hvað mikið sjúklingur hefur fengið ávísað af lyfjum frá öðrum læknum, án þess að hafa samband við Landlæknisembættið og láta fletta sjúklingunum upp. en það stendur til bóta, því vinnu við nýjan gagnagrunn er að ljúka.

„Það er hópur af læknum sem hefur aðgang að þessu nú þegar. En það fara ekki allir lyfseðlar þarna inn einnþá. Þannig að það er svona takmarkað gagn af þessu. En það stendur til bóta vonandi á næstu mánuðum,“ segir Magnús. Þá ættu allir læknar að geta séð lyfjagjöf annarra lækna til sjúklinga með einfaldri uppflettingu í gagnagrunninum.