Ráðgátan um fitugenið leyst

Ný alþjóðleg rannsókn varpar ljósi á erfðafræðilega rót offitu hjá milljónum einstaklinga. Forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar segir rannsóknina undirstrika viðkvæmt samspil erfða og umhverfis. Þó svo að ný lyf geti hjálpað til í baráttunni við aukakílóin er sjálfsaginn þó enn dýrmætastur.

Rannsóknarhópurinn birti niðurstöður sínar á dögunum en teymið var skipað fjölþjóðlegum hópi vísindamanna sem unnu á rannsóknarstofum í Lundúnaháskóla.

Markmiðið var að rýna í tengsl stökkbreyttrar útgáfu af FTO geninu - sem einn af hverjum sex ber - við hormónið ghrelin, sem stjórnar lyst.

Við erfum FTO genin tvö frá foreldrum okkar. Séu þau bæði stökkbreytt aukast líkurnar á offitu um 70 prósent.

„Það sem að þessi rannsókn sýnir fram á er að þessan breytanleiki í FTO-geninu hefur áhrif á hormón sem eykur lyst. Þannig að þessi stökkbreyting eykur styrk hormónsins í blóði," segir Kári Stefánsson, forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar.

Íslensk erfðagreining hefur um árabil rýnt í erfðafræðilegar skírskotanir offitu. Kári segir niðurstöður bresku rannsóknarinnar vera í takt við þá þróun sem orðið hefur á þekkingu okkar á áhrif stökkbreytingar á líkamann almennt og viðkvæmt samspil erfða og umhverfis ásamt því að undirstrika þá illvígu baráttu að aðskilja þessa þætti.

„Það má leiða að því rök að erfða og umhverfisþættirnar eru óaðskiljanlegir og að það sé kannski ekki mikið unnið að því að aðskilja þá."

Þannig skiptir sjálfsaginn sköpum þegar aukakílóinn eru annars vegar. En læknisfræðin getur þó hjálpað til og mögulegt lyf, byggt á rannsókninni, sem temprar hinn ímyndaða sult getur reynst dýrmætt.

„Það er engin spurning um það að möguleiki er á að hafa einhver áhrif á áthegðun með því að hemja eða letja ákveðin hormón. En staðreyndin er engu að síður sú að ábyrgðin hvílir á herðum einstaklingsins. Hann verður að finna sér far, þar sem hann getur hreyft sig hæfilega og borðað hæfilega og koma þannig í veg fyrir að hann safni á sig mikilli fitu."