Tímabundnar undanþágur "klárlega“ í ósamræmi við lög

„Þarna finnst mér ráðuneytið vera á mjög hálli braut,“ segir alþingismaðurinn Róbert Marshall um þá ákvörðun forsætisráðuneytisins að veita 37 fyrirtækjum í opinberri eigu tímabundna undanþágu frá upplýsingalögum áður en Samkeppniseftirlitið veitir umsögn um undanþágurnar.

Forsætisráðuneytið greindi frá þessum tímabundnu undanþágum, auk nokkurra sem eru til lengri tíma, á vef sínum á mánudag. Kveðið er á um það í upplýsingalögum að hægt sé að veita undanþágu að tillögu ráðuneyta og sveitarstjórna og að fenginni umsögn Samkeppniseftirlitsins, og lágu slíkar umsagnir fyrir í tilviki þeirra sex félaga sem fengu undanþágu fram í júlí 2016, en ekki hinna sem þó fengu undanþágu til áramóta.

Upplýsingalögunum var gjörbreytt í fyrra með frumvarpi Jóhönnu Sigurðardóttur forsætisráðherra. Eftir breytinguna kveða lögin meðal annars á um upplýsingaskyldu félaga í meirihlutaeigu hins opinbera, nema að veittri undanþágu. Róbert var framsögumaður frumvarpsins í þinginu. 

„Ég get ekki séð að þar sé neins staðar gert ráð fyrir svona undanþágu án þess að fá umsögn frá Samkeppniseftirlitinu,“ segir Róbert. Mér finnst að forsætisráðuneytið og forsætisráðherra verði að skýra það hvaða heimild er til þess í lögum að gera þetta með þessum hætti, því að það er klárlega ekki í samræmi við lögin.“

Róbert segir að töluvert hafi verið rætt um þetta ákvæði þegar frumvarpið var til meðferðar í stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd. „Og við töldum ljóst að það yrði að beita þessari reglu af mikilli varfærni.“ Svo virðist sem það hafi hins vegar ekki verið gert í þessu tilviki.

„Ég er mjög hissa á þessu því að við í nefndinni gerðum miklar breytingar á lögunum frá hendi forsætisráðuneytisins, þaðan sem málið er ættað, þannig að það er mikil þekking þar innandyra á þessum lagabókstaf,“ bætir hann við.

Í skriflegu svari við fyrirspurn Fréttablaðsins segir Páll Gunnar Pálsson, forstjóri Samkeppniseftirlitsins, að ekki hafi reynst unnt að veita umsagnir fyrir 1. júlí þar sem beiðnirnar bárust of seint, auk þess sem gögn hafi í sumum tilvikum vantað.

Spurður hvort hann telji tímabundnu undanþágurnar samræmast lögum segir Páll að það sé „ekki á valdsviði Samkeppniseftirlitsins að túlka valdheimildir ráðuneytisins að þessu leyti“.

Ekki náðist í Sigmund Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra í gær.