Segjast knúnir í þrot vegna ólöglegra lána

Fyrrverandi eigendur fjögurra gjaldþrota fyrirtækja úr ólíkum geirum ætla að leita réttar síns gagnvart Landsbankanum og Arion banka eftir að fyrirtæki þeirra voru knúin í þrot á grundvelli gengisbundinna lána sem síðar voru dæmd ólögleg. Bankarnir tveir hafa ekki leiðrétt kröfur sínar í þrotabú fyrirtækjanna í samræmi við fallna dóma um gengisbundin lán.

Málin eru misstór en stærst er mál sjávarútvegsfyrirtækis með gengisbundið lán upp á 6,9 milljarða króna. Sé lánið reiknað upp í samræmi við fallna dóma Hæstaréttar ætti krafan að hljóða upp á 3 milljarða króna. Næststærst er mál iðnfyrirtækis þar sem banki krafðist 1,2 milljarða króna en endurreiknað lán ætti að hljóða upp á 420 milljónir. Þá var fasteignafyrirtæki knúið í þrot á grundvelli 660 milljóna króna kröfu og vélasala vegna 103 milljóna króna gengisbundins láns.

Í öllum þessum tilvikum telja fyrrverandi eigendur fyrirtækjanna að þau hefðu getað staðið undir leiðréttri skuld.

Páll Rúnar M. Kristjánsson lögmaður segir undirbúning bótakrafna mislangt kominn. „Staðan hefur verið mjög erfið fyrir þessa aðila en nú eru sumir að ná vopnum sínum á ný," segir hann og telur að sambærileg mál séu mörg. „Ein ástæða þess að þessi mál eru að dúkka aftur upp núna er af því að bankarnir lýsa óleiðréttum kröfum í þrotabú, í stað þess að endurreikna kröfurnar. Þar með eru bankarnir að öllum líkindum að ganga á rétt annarra kröfuhafa enda gera þeir vísvitandi kröfu um meiri greiðslur úr búinu en þeir eiga í raun rétt til."

Í tilvikum þar sem búið er að gera upp þrotabú og greiða bönkunum óleiðrétt lán telur Páll Rúnar aðra kröfuhafa eiga skaðabótarétt. Mikilvægt sé því að stórir kröfuhafar, svo sem lífeyrissjóðir, skoði rétt sinn gagnvart bönkunum sem kunni að hafa haft meira út úr mörgum gjaldþrotaskiptum en þeir hafi átt rétt á.

„Hafið er yfir allan vafa að þarna eiga margir, hluthafar sem fyrirtæki, bótarétt sem nauðsynlegt er að sækja," segir Páll Rúnar. „Þarna hafa frumkvöðlar glatað ævistarfi sínu, starfsmenn atvinnu sinni og samfélagið í heild glatað þeim jákvæðu kröftum sem felast í vel reknum fyrirtækjum."