Herdís seldi málverk til að fjármagna heimildarmynd

„Gróðureyðing er eitt alvarlegasta umhverfisvandamál samtímans og það er löngu orðið tímabært að taka það föstum tökum,“ segir Herdís Þorvaldsdóttir leikkona um heimildarmyndina Fjallkonan hrópar á vægð, sem frumsýnd var í Bíó Paradís í gær.

Myndin, sem var forsýnd á Skjaldborgarhátíðnni um þarsíðustu helgi, fjallar um gróðureyðingu og stöðvun lausagöngu búfénaðar á Íslandi en sá málaflokkur hefur lengi verið Herdísi hugleikinn.

„Ég hef barist fyrir þessum málum í um 30 ár, skrifað óteljandi greinar og reynt að vekja athygli á málinu. Svo heyrði ég setningu: „mynd segir meira en þúsund orð,“ og þá rann upp fyrir mér að auðvitað þyrfti ég að gera heimildarmynd og sýna fólki nákvæmlega hvernig ástandið er. Ég vatt mér strax í það og það hefur tekið mig síðastliðin tvö ár meira eða minna. Ég átti líka mjög mikið af efni til að moða úr.“

Herdís fjármagnar myndina úr eigin vasa en til að fjármagna hana seldi hún málverk eftir Gunnlaug Scheving, sem maður hennar heitinn, Gunnlaugur Þórðarson, gaf henni í brúðkaupsgjöf fyrir 50 árum.

„Það hittist nú líka þannig á að ég var að flytja í minni íbúð en ég átti þessa fallegu mynd eftir Gunnlaug Scheving og datt í hug að selja hana til að borga myndina, sem hún gerði að miklu leyti.“

Auk þess að framleiða myndina skrifar Herdís handritið ásamt barnabörnum sínum, þeim Ólafi Agli Egilssyni og Hörpu Fönn Sigurjónsdóttur en Jón Karl Helgason leikstýrði.

Spurð hverju hún vonist til að áorka með þessari mynd segist Herdís vona að almenningur fari að vakna til vitundar um hversu alvarlegt vandamál gróðureyðing er og farið verði að stemma stigu við ofbeit sauðfjár.

„Þetta er óhemjuvitlaust kerfi þar sem við borgum fyrir að láta skemma landið. Skattgreiðendur borga bændum fyrir að framleiða þessar skepnur, sem eru alltof margar og valda miklum skaða, sem Landgræðslan þarf að rækta upp. Það kostar auðvitað sitt. Lausaganga búfjár er úrelt miðaldafyrirkomulag, sem nánast allar nágrannaþjóðir okkar eru búnar að leggja niður. Við erum bara að velta vandanum á undan okkur.“

Fjallkonan hrópar á vægð verður verður sýnd í sjónvarpi nú í haust en barátta Herdísar um stöðvun lausagöngu heldur einnig áfram á heimasíðunni:stodvumlausagongu.is.

bergsteinn@frettabladid.is