Misskilningur vegna merkinga á erfðabreyttum matvælum Erla Hlynsdóttir skrifar 25. apríl 2012 12:51 Alltaf skal merkja vörur sem innihalda erfðabreytt efni, sama hversu lítið magnið er. Mynd úr safni Misskilnings hefur gætt hér á landi, bæði meðal neytenda og framleiðenda, vegna merkinga á erfðabreyttum matvælum. Þetta segir matvælafræðingur hjá Matvælastofnun. Engar undantekningar eru á því að merkja skal matvæli ef þau innihalda erðabreytt efni, sama hversu lítið magnið er. Samkvæmt reglugerð sem tók gildi um áramótin skal sérmerkja erfðabreytt matvæli, Í þessari sömu reglugerð segir að ekki þurfi að merkja ef innihaldsefni úr erfðabreyttum lífverum eru 0,9% eða minna af vörunni. Helga Pálsdóttir, matvælafræðingur hjá Matvælastofnun, segir þetta hafa ruglað marga í ríminu. „Ég hef einmitt orðið vör við að það er misskilningur meðal neytenda og framleiðenda með þessa reglu, en ef þú ert að framleiða matvæli og notar erfðabreyttan efnisþátt þá þarftu alltaf að merkja, ef þú notar vísvitandi erfðabreyttan efnisþátt eða innihaldsefni," segir hún. Hins vegar gerist það stundum að matvæli mengast í framleiðsluferlinu, „við flutninga eða af óhjákvæmilegum tæknilegum ástæðum," eins og segir í reglugerðinni. „Þá þarf ekki að merkja sem erfðabreytt ef þessi mengum er ekki í meira mæli en 0,9%," segir Helga. En ef vísvitandi eru notuð erfðabreytt matvæli, þó hlutfall þeirra sé undir 0,9% þá þarf alltaf að merkja vöruna sérstaklega. Erfðabreytt matvæli eru skilgreind þannig að þau eru unnin úr erfðabreyttum lífverum eða eru erfðabreyttar lífverur. „Þannig að ef þú ert með lífveru sem er erfðabreytt og vinnur úr henni efnisþátt eða innihaldsefni og notar í matvæli, þá telst það erfðabreytt matvæli," segir Helga.En eru erfðabreytt matvæli hættuleg? „Það eru mjög skiptar skoðanir á því hvort erfðabreytt matvæli séu hættuleg eða ekki og hvort þau hafi áhrif á okkur eða ekki. Þessi matvæli eru jafn misjöfn og þau eru mörg. Ég ætla ekki að svara því með já-i eða nei-i," segir Helga. Hún bendir á að hjá Matvælastofnun sé unnið eftir reglum Evrópusambandsins. Þar fer fram áhættumat áður en erfðabreytt matvæli eru leyfð á markaði. Evrópusambandið fer þannig yfir matvæli sem eru á markaði í Evrópu. Í Bandaríkjunum gilda aðrar reglur um merkingar. „Þar þarf ekki að merkja því í Bandaríkjunum eru reglurnar þannig að erfðabreytt matvæli eru álitin jafngild óerfðabreyttum matvælum," segir Helga.Tengd frétt:Erfðabreytt matvæli í Nóa Kroppi og Freyju Hrís Mest lesið „Verulega áhugaverður fávitaskapur“ Innlent Hópur fólks hafi setið um matinn í frískápnum Innlent Sigldu af stað með mótmælandann um borð Innlent Bein útsending frá Hvalfirði Innlent „Þetta er eitthvert langsóttasta bull sem ég hef heyrt“ Innlent „Ég veit ekki hvað annað ég get gert til að hjálpa hvölunum“ Innlent Slagsmál brutust út eftir árekstur Innlent Ein stærsta drónaárásin á Rússland frá upphafi stríðsins Erlent Systir Ming Ting: Catherine „ekki sjálfstæð“ Innlent Hyggjast sekta leigusala sem skrá ekki samninga Innlent Fleiri fréttir „Sjaldan verið jafn góður tími og núna fyrir kaupendur“ Bein útsending frá Hvalfirði Í haldi lögreglu eftir fjölskylduerjur í Garðabæ Vilja veita nítján manns ríkisborgararétt Lögregla varar við svikahrappi í Árbæ Í beinni frá Hvalfirði: Mótmælandi enn í hvalbát Handtekin á leið úr landi með ríflega hundrað fuglsegg og lifandi unga Sigldu af stað með mótmælandann um borð Vilja segja „já til að sjá“ „Þetta er eitthvert langsóttasta bull sem ég hef heyrt“ Annmarkar á fleiri en einu stigi málsins Landsréttur sýknar Sindra og Ísidór af hryðjuverkaákæru „Ég veit ekki hvað annað ég get gert til að hjálpa hvölunum“ Systir Ming Ting: Catherine „ekki sjálfstæð“ „Þurfum að passa okkur að vera ekki einföld“ Ekki hafi verið ásetningur um að bana sambýliskonunni Klórför eins og þegar fólk „reynir að losa sig úr kyrkingunni“ Hyggjast sekta leigusala sem skrá ekki samninga Jón Björn ráðinn sveitarstjóri Þingmenn beðnir um að vera á tánum og tímamót í golfsögu Íslendinga nálgast Mótmælendur ekki kærðir eftir truflun á þingfundi Jón Magnús frá Ölmu og aftur á spítalann Hópur fólks hafi setið um matinn í frískápnum Bein útsending: Samtal um þjóðaröryggi – Lýðræði á tímum upplýsingaóreiðu Myndaveisla: Norðlendingar fögnuðu á 17. júní „Verulega áhugaverður fávitaskapur“ Myndaveisla: Þjóðhátíðardagur Íslendinga haldinn hátíðlegur Slagsmál brutust út eftir árekstur Rubio óskar Íslendingum til hamingju með daginn Þessi fjórtán voru sæmd fálkaorðunni Sjá meira
Misskilnings hefur gætt hér á landi, bæði meðal neytenda og framleiðenda, vegna merkinga á erfðabreyttum matvælum. Þetta segir matvælafræðingur hjá Matvælastofnun. Engar undantekningar eru á því að merkja skal matvæli ef þau innihalda erðabreytt efni, sama hversu lítið magnið er. Samkvæmt reglugerð sem tók gildi um áramótin skal sérmerkja erfðabreytt matvæli, Í þessari sömu reglugerð segir að ekki þurfi að merkja ef innihaldsefni úr erfðabreyttum lífverum eru 0,9% eða minna af vörunni. Helga Pálsdóttir, matvælafræðingur hjá Matvælastofnun, segir þetta hafa ruglað marga í ríminu. „Ég hef einmitt orðið vör við að það er misskilningur meðal neytenda og framleiðenda með þessa reglu, en ef þú ert að framleiða matvæli og notar erfðabreyttan efnisþátt þá þarftu alltaf að merkja, ef þú notar vísvitandi erfðabreyttan efnisþátt eða innihaldsefni," segir hún. Hins vegar gerist það stundum að matvæli mengast í framleiðsluferlinu, „við flutninga eða af óhjákvæmilegum tæknilegum ástæðum," eins og segir í reglugerðinni. „Þá þarf ekki að merkja sem erfðabreytt ef þessi mengum er ekki í meira mæli en 0,9%," segir Helga. En ef vísvitandi eru notuð erfðabreytt matvæli, þó hlutfall þeirra sé undir 0,9% þá þarf alltaf að merkja vöruna sérstaklega. Erfðabreytt matvæli eru skilgreind þannig að þau eru unnin úr erfðabreyttum lífverum eða eru erfðabreyttar lífverur. „Þannig að ef þú ert með lífveru sem er erfðabreytt og vinnur úr henni efnisþátt eða innihaldsefni og notar í matvæli, þá telst það erfðabreytt matvæli," segir Helga.En eru erfðabreytt matvæli hættuleg? „Það eru mjög skiptar skoðanir á því hvort erfðabreytt matvæli séu hættuleg eða ekki og hvort þau hafi áhrif á okkur eða ekki. Þessi matvæli eru jafn misjöfn og þau eru mörg. Ég ætla ekki að svara því með já-i eða nei-i," segir Helga. Hún bendir á að hjá Matvælastofnun sé unnið eftir reglum Evrópusambandsins. Þar fer fram áhættumat áður en erfðabreytt matvæli eru leyfð á markaði. Evrópusambandið fer þannig yfir matvæli sem eru á markaði í Evrópu. Í Bandaríkjunum gilda aðrar reglur um merkingar. „Þar þarf ekki að merkja því í Bandaríkjunum eru reglurnar þannig að erfðabreytt matvæli eru álitin jafngild óerfðabreyttum matvælum," segir Helga.Tengd frétt:Erfðabreytt matvæli í Nóa Kroppi og Freyju Hrís
Mest lesið „Verulega áhugaverður fávitaskapur“ Innlent Hópur fólks hafi setið um matinn í frískápnum Innlent Sigldu af stað með mótmælandann um borð Innlent Bein útsending frá Hvalfirði Innlent „Þetta er eitthvert langsóttasta bull sem ég hef heyrt“ Innlent „Ég veit ekki hvað annað ég get gert til að hjálpa hvölunum“ Innlent Slagsmál brutust út eftir árekstur Innlent Ein stærsta drónaárásin á Rússland frá upphafi stríðsins Erlent Systir Ming Ting: Catherine „ekki sjálfstæð“ Innlent Hyggjast sekta leigusala sem skrá ekki samninga Innlent Fleiri fréttir „Sjaldan verið jafn góður tími og núna fyrir kaupendur“ Bein útsending frá Hvalfirði Í haldi lögreglu eftir fjölskylduerjur í Garðabæ Vilja veita nítján manns ríkisborgararétt Lögregla varar við svikahrappi í Árbæ Í beinni frá Hvalfirði: Mótmælandi enn í hvalbát Handtekin á leið úr landi með ríflega hundrað fuglsegg og lifandi unga Sigldu af stað með mótmælandann um borð Vilja segja „já til að sjá“ „Þetta er eitthvert langsóttasta bull sem ég hef heyrt“ Annmarkar á fleiri en einu stigi málsins Landsréttur sýknar Sindra og Ísidór af hryðjuverkaákæru „Ég veit ekki hvað annað ég get gert til að hjálpa hvölunum“ Systir Ming Ting: Catherine „ekki sjálfstæð“ „Þurfum að passa okkur að vera ekki einföld“ Ekki hafi verið ásetningur um að bana sambýliskonunni Klórför eins og þegar fólk „reynir að losa sig úr kyrkingunni“ Hyggjast sekta leigusala sem skrá ekki samninga Jón Björn ráðinn sveitarstjóri Þingmenn beðnir um að vera á tánum og tímamót í golfsögu Íslendinga nálgast Mótmælendur ekki kærðir eftir truflun á þingfundi Jón Magnús frá Ölmu og aftur á spítalann Hópur fólks hafi setið um matinn í frískápnum Bein útsending: Samtal um þjóðaröryggi – Lýðræði á tímum upplýsingaóreiðu Myndaveisla: Norðlendingar fögnuðu á 17. júní „Verulega áhugaverður fávitaskapur“ Myndaveisla: Þjóðhátíðardagur Íslendinga haldinn hátíðlegur Slagsmál brutust út eftir árekstur Rubio óskar Íslendingum til hamingju með daginn Þessi fjórtán voru sæmd fálkaorðunni Sjá meira