Misskilningur vegna merkinga á erfðabreyttum matvælum Erla Hlynsdóttir skrifar 25. apríl 2012 12:51 Alltaf skal merkja vörur sem innihalda erfðabreytt efni, sama hversu lítið magnið er. Mynd úr safni Misskilnings hefur gætt hér á landi, bæði meðal neytenda og framleiðenda, vegna merkinga á erfðabreyttum matvælum. Þetta segir matvælafræðingur hjá Matvælastofnun. Engar undantekningar eru á því að merkja skal matvæli ef þau innihalda erðabreytt efni, sama hversu lítið magnið er. Samkvæmt reglugerð sem tók gildi um áramótin skal sérmerkja erfðabreytt matvæli, Í þessari sömu reglugerð segir að ekki þurfi að merkja ef innihaldsefni úr erfðabreyttum lífverum eru 0,9% eða minna af vörunni. Helga Pálsdóttir, matvælafræðingur hjá Matvælastofnun, segir þetta hafa ruglað marga í ríminu. „Ég hef einmitt orðið vör við að það er misskilningur meðal neytenda og framleiðenda með þessa reglu, en ef þú ert að framleiða matvæli og notar erfðabreyttan efnisþátt þá þarftu alltaf að merkja, ef þú notar vísvitandi erfðabreyttan efnisþátt eða innihaldsefni," segir hún. Hins vegar gerist það stundum að matvæli mengast í framleiðsluferlinu, „við flutninga eða af óhjákvæmilegum tæknilegum ástæðum," eins og segir í reglugerðinni. „Þá þarf ekki að merkja sem erfðabreytt ef þessi mengum er ekki í meira mæli en 0,9%," segir Helga. En ef vísvitandi eru notuð erfðabreytt matvæli, þó hlutfall þeirra sé undir 0,9% þá þarf alltaf að merkja vöruna sérstaklega. Erfðabreytt matvæli eru skilgreind þannig að þau eru unnin úr erfðabreyttum lífverum eða eru erfðabreyttar lífverur. „Þannig að ef þú ert með lífveru sem er erfðabreytt og vinnur úr henni efnisþátt eða innihaldsefni og notar í matvæli, þá telst það erfðabreytt matvæli," segir Helga.En eru erfðabreytt matvæli hættuleg? „Það eru mjög skiptar skoðanir á því hvort erfðabreytt matvæli séu hættuleg eða ekki og hvort þau hafi áhrif á okkur eða ekki. Þessi matvæli eru jafn misjöfn og þau eru mörg. Ég ætla ekki að svara því með já-i eða nei-i," segir Helga. Hún bendir á að hjá Matvælastofnun sé unnið eftir reglum Evrópusambandsins. Þar fer fram áhættumat áður en erfðabreytt matvæli eru leyfð á markaði. Evrópusambandið fer þannig yfir matvæli sem eru á markaði í Evrópu. Í Bandaríkjunum gilda aðrar reglur um merkingar. „Þar þarf ekki að merkja því í Bandaríkjunum eru reglurnar þannig að erfðabreytt matvæli eru álitin jafngild óerfðabreyttum matvælum," segir Helga.Tengd frétt:Erfðabreytt matvæli í Nóa Kroppi og Freyju Hrís Mest lesið Öll hin látnu um og undir tvítugu Innlent Myndasyrpa: Síðasti kvöldfréttatími Sýnar Innlent „Engin orð ná utan um slíkan missi“ Innlent Ungum Pólverja best treyst til forystu í Langanesbyggð Innlent Enn óljóst hvað verður um umsóknina Innlent Segir af sér eftir árekstra við Hegseth Erlent Þurfi að hækka laun og fjölga frídögum Innlent Þrjú ungmenni létust í bílslysinu á Krýsuvíkurvegi Innlent „Við segjum ekki bless, við segjum takk“ Innlent „Þeir munu hengja mig“ Erlent Fleiri fréttir Myndasyrpa: Síðasti kvöldfréttatími Sýnar „Engin orð ná utan um slíkan missi“ Enn óljóst hvað verður um umsóknina Ungum Pólverja best treyst til forystu í Langanesbyggð Þurfi að hækka laun og fjölga frídögum Öll hin látnu um og undir tvítugu „Við segjum ekki bless, við segjum takk“ Síðasti kvöldfréttatími Sýnar „Ríkið á stóra sök á þessu“ Líka slæmar fréttir fyrir Rúv Á morgun mega hommar gefa blóð Tekjuáætlun verulega undir áætlun „Þetta mun auka enn á vald Ríkisútvarpsins“ Metfjöldi kvartana Ekkert ákveðið á fundinum: „Það væru fráleit viðbrögð við þessari niðurstöðu“ Þrjú ungmenni létust í bílslysinu á Krýsuvíkurvegi Skora á stjórnvöld að tryggja fasta viðveru þyrlu á Akureyri Reiðarslag fyrir fréttaflutning á Íslandi Gjaldtaka um nýjan Hornafjarðarveg hefst á morgun Dapurlegt að sjá á eftir kvöldfréttum Sýnar Fundur utanríkismálanefndar og ráðherra ræðir stöðu fjölmiðla Niðurskurður hjá Rúv upp á 10 til 15 stöðugildi Trausti nýr starfsmaður þingflokks Miðflokksins Alvarlegt slys á Krýsuvíkurvegi Ekki sé lýðræðislegt að halda formanni Eflingar í myrkrinu Bandaríkin virði fullvalda ákvörðun þjóðarinnar Kveiktu bál á bílastæði Sýna þjóðinni þá lágmarksvirðingu að hætta að snúa út úr Skoraði á Sigmund Davíð að flytja bókun 35 Grindavík Ultra strandaði við varnargarðana Sjá meira
Misskilnings hefur gætt hér á landi, bæði meðal neytenda og framleiðenda, vegna merkinga á erfðabreyttum matvælum. Þetta segir matvælafræðingur hjá Matvælastofnun. Engar undantekningar eru á því að merkja skal matvæli ef þau innihalda erðabreytt efni, sama hversu lítið magnið er. Samkvæmt reglugerð sem tók gildi um áramótin skal sérmerkja erfðabreytt matvæli, Í þessari sömu reglugerð segir að ekki þurfi að merkja ef innihaldsefni úr erfðabreyttum lífverum eru 0,9% eða minna af vörunni. Helga Pálsdóttir, matvælafræðingur hjá Matvælastofnun, segir þetta hafa ruglað marga í ríminu. „Ég hef einmitt orðið vör við að það er misskilningur meðal neytenda og framleiðenda með þessa reglu, en ef þú ert að framleiða matvæli og notar erfðabreyttan efnisþátt þá þarftu alltaf að merkja, ef þú notar vísvitandi erfðabreyttan efnisþátt eða innihaldsefni," segir hún. Hins vegar gerist það stundum að matvæli mengast í framleiðsluferlinu, „við flutninga eða af óhjákvæmilegum tæknilegum ástæðum," eins og segir í reglugerðinni. „Þá þarf ekki að merkja sem erfðabreytt ef þessi mengum er ekki í meira mæli en 0,9%," segir Helga. En ef vísvitandi eru notuð erfðabreytt matvæli, þó hlutfall þeirra sé undir 0,9% þá þarf alltaf að merkja vöruna sérstaklega. Erfðabreytt matvæli eru skilgreind þannig að þau eru unnin úr erfðabreyttum lífverum eða eru erfðabreyttar lífverur. „Þannig að ef þú ert með lífveru sem er erfðabreytt og vinnur úr henni efnisþátt eða innihaldsefni og notar í matvæli, þá telst það erfðabreytt matvæli," segir Helga.En eru erfðabreytt matvæli hættuleg? „Það eru mjög skiptar skoðanir á því hvort erfðabreytt matvæli séu hættuleg eða ekki og hvort þau hafi áhrif á okkur eða ekki. Þessi matvæli eru jafn misjöfn og þau eru mörg. Ég ætla ekki að svara því með já-i eða nei-i," segir Helga. Hún bendir á að hjá Matvælastofnun sé unnið eftir reglum Evrópusambandsins. Þar fer fram áhættumat áður en erfðabreytt matvæli eru leyfð á markaði. Evrópusambandið fer þannig yfir matvæli sem eru á markaði í Evrópu. Í Bandaríkjunum gilda aðrar reglur um merkingar. „Þar þarf ekki að merkja því í Bandaríkjunum eru reglurnar þannig að erfðabreytt matvæli eru álitin jafngild óerfðabreyttum matvælum," segir Helga.Tengd frétt:Erfðabreytt matvæli í Nóa Kroppi og Freyju Hrís
Mest lesið Öll hin látnu um og undir tvítugu Innlent Myndasyrpa: Síðasti kvöldfréttatími Sýnar Innlent „Engin orð ná utan um slíkan missi“ Innlent Ungum Pólverja best treyst til forystu í Langanesbyggð Innlent Enn óljóst hvað verður um umsóknina Innlent Segir af sér eftir árekstra við Hegseth Erlent Þurfi að hækka laun og fjölga frídögum Innlent Þrjú ungmenni létust í bílslysinu á Krýsuvíkurvegi Innlent „Við segjum ekki bless, við segjum takk“ Innlent „Þeir munu hengja mig“ Erlent Fleiri fréttir Myndasyrpa: Síðasti kvöldfréttatími Sýnar „Engin orð ná utan um slíkan missi“ Enn óljóst hvað verður um umsóknina Ungum Pólverja best treyst til forystu í Langanesbyggð Þurfi að hækka laun og fjölga frídögum Öll hin látnu um og undir tvítugu „Við segjum ekki bless, við segjum takk“ Síðasti kvöldfréttatími Sýnar „Ríkið á stóra sök á þessu“ Líka slæmar fréttir fyrir Rúv Á morgun mega hommar gefa blóð Tekjuáætlun verulega undir áætlun „Þetta mun auka enn á vald Ríkisútvarpsins“ Metfjöldi kvartana Ekkert ákveðið á fundinum: „Það væru fráleit viðbrögð við þessari niðurstöðu“ Þrjú ungmenni létust í bílslysinu á Krýsuvíkurvegi Skora á stjórnvöld að tryggja fasta viðveru þyrlu á Akureyri Reiðarslag fyrir fréttaflutning á Íslandi Gjaldtaka um nýjan Hornafjarðarveg hefst á morgun Dapurlegt að sjá á eftir kvöldfréttum Sýnar Fundur utanríkismálanefndar og ráðherra ræðir stöðu fjölmiðla Niðurskurður hjá Rúv upp á 10 til 15 stöðugildi Trausti nýr starfsmaður þingflokks Miðflokksins Alvarlegt slys á Krýsuvíkurvegi Ekki sé lýðræðislegt að halda formanni Eflingar í myrkrinu Bandaríkin virði fullvalda ákvörðun þjóðarinnar Kveiktu bál á bílastæði Sýna þjóðinni þá lágmarksvirðingu að hætta að snúa út úr Skoraði á Sigmund Davíð að flytja bókun 35 Grindavík Ultra strandaði við varnargarðana Sjá meira