Ýkjur um afskriftir í fjölmiðlum

Fjölmiðlar hafa flutt fréttir af fjögurra milljarða afskriftum skulda hjá Sveitarfélaginu Álftanesi. Hér er verið að ýkja og líklegra að samningar náist um einn milljarð í afskriftir, eða leiðréttingu bankalána og eru þá meðtalin lán Fasteignar vegna Álftaneslaugar. Gegnir furðu að bæjaryfirvöld skuli ekki leiðrétta þennan fréttaflutning og gefa íbúum Álftaness réttar upplýsingar um stöðu mála. Þöggunin á þeim bæ getur ekki þjónað hagsmunum íbúanna þótt að sjálfsögðu þurfi að virða trúnað um einstök samningsgögn.

Erlend lán vafalaust ólögleg miðað við dómaAuk samninga um bankalán vinnur fjárhaldsstjórnin að öðrum samningum við endurskipulagningu fjármála. Áformað er að kaupa sund- og íþróttamiðstöð af Fasteign. Kaupin breyta eigna- og skuldfærslu í bókhaldi um einn milljarð þar sem lán færast með öðrum hætti en leigusamningar. Rifta á samningum við Búmenn um uppbyggingu á miðsvæðinu og lækka þá skuldbindingar bæjarsjóðs um milljarð. Á-listinn hefur gagnrýnt riftun þessara samninga, enda skapa þeir bæjarsjóði nýjar tekjur sem verða hærri en skuldbindingin.

Að lokum kemur milljarður frá Jöfnunarsjóði. Greiðslurnar frá Jöfnunarsjóði má líta á sem síðbúna leiðréttingu á margra ára misrétti sem Álftanes hefur búið við. Heildaráhrif þessara fjárhaldsgjörninga kunna að vera rúmir fjórir milljarðar, en afskriftir skulda eða leiðrétting lána eru um milljarður. Reyndar er eðlilegra að tala um leiðréttingu bankalána en afskriftir vegna þess að erlend lán sveitarfélagsins eru ólögleg, sé tekið mið af nýlegum dómum. Tjón sveitarfélagsins vegna erlendra lána er rúmlega sú leiðrétting sem verið er að semja um.

KlíkustjórnsýslaHverjir hafa hagsmuni af því að ljúga afskriftum upp á Álftanes og segja einn milljarð vera fjóra og eiga greiðan aðgang að fjölmiðlum? Eru þetta sömu aðilar og sögðu skuldirnar vera sjö milljarða 2009 þegar nær var að tala um rúma fimm? Á þessi fréttaflutningur að draga kjark úr Álftnesingum? Getur verið að þetta séu sömu öfl og hafa lagt áhersu á að sameina Álftanes og Garðabæ? Það er ekki gleymt að tveir af þremur fulltrúum í Eftirlitsnefnd um fjármál sveitarfélaganna sem D-listinn kallaði til eftir að meirihluti Á-lista féll, haustið 2009, hafði fyrir fram mótaðar skoðanir um sameiningu við Garðabæ. Formaður var að auki endurskoðandi Garðabæjar til margra ára. Dæmigerð íslensk klíkustjórnsýsla sem þyrfti að rannsaka.

Heildstæð sameining og friðun við SkerjafjörðÞegar samningum fjárhaldsstjórnar lýkur á næstu vikum munu sameiningarviðræður við Garðabæ hefjast aftur eftir hlé. Betra væri þó, í samráði við íbúana, að skoða málin upp á nýtt. Eins og aðstæður eru á höfuðborgarsvæðinu ætti að ræða heildstæða sameiningu. Samkvæmt nýjum sveitarstjórnarlögum má hlutfall skulda af tekjum ekki vera hærra en 150%. Mörg sveitarfélög eru þó yfirskuldsett, s.s. í þéttbýlinu. Þannig er skuldahlutfall t.d. hjá Kópavogi, Reykjavík og Hafnarfirði á bilinu 250-350%.

Hagræðing er því aðkallandi um leið og verja þarf þjónustu við íbúana. Stór sameining opnar líka ný tækifæri í skipulags- og umhverfismálum. Í viðræðum um sameiningu þyrftu Álftnesingar að semja um bætta nærþjónustu og atvinnu í heimabyggð með uppbyggingu á „grænum miðbæ“ sem búið er að skipuleggja. Semja þarf um verndun einstakrar náttúru á Álftanesi og að unnið verði með Umhverfisstofnun að friðun Bessastaðaness og strandsvæða.

Fjöldi skuldsettra sveitarfélaga og ný lögNýsamþykkt sveitarstjórnarlög boða íbúalýðræði og er það fagnaðarefni. Í þeim eru einnig ákvæði um hámarksskuldsetningu sveitarfélaga, hliðstætt þeirri forskrift sem fylgt er við endurskipulagningu fjármála á Álftanesi. Munur er þó á. Lögin gera ráð fyrir reglugerð sem heimilar aðlögun skuldsettra sveitarfélaga í allt að tíu ár meðan Álftanes á að uppfylla þetta ákvæði strax, eða að öðrum kosti sameinast öðru sveitarfélagi. Fyrirhuguð reglugerð ætti að gera kleift að endurskoða áætlanir á Álftanesi, s.s. um uppbyggingu á miðsvæðinu. Hvernig sem ræðst úr sameiningarmálum á markmiðið að vera sjálfbær byggð á Álftanesi með góða nærþjónustu.