Fag­mennska og vald­dreifing í þágu í­búa Hvera­gerðis

Margir þekkja mig úr heimi íþróttanna þar sem ég hef starfað síðastliðin misseri. Færri vita að ég er með mastersgráðu í alþjóðasamskiptum frá stjórnmálafræðideild Háskóla Íslands, þar sem áhersla á opinbera stjórnsýslu leggur grunninn að skilningi mínum á stjórnkerfum. Ég hef því leiftrandi áhuga á stjórnsýslu sveitarfélagsins og brenn fyrir að halda áfram þeirri vegferð að efla hana og styrkja. Öflug, gagnsæ og skilvirk stjórnsýsla sem tekur mið af þörfum allra íbúa bæjarins er lykilatriði í gæðasamfélagi. Það er mikilvægt að halda þeirri vegferð áfram sem hafin var fyrir fjórum árum.

Á síðustu árum hefur orðið mikilvæg breyting á stjórnsýslu Hveragerðisbæjar sem einkennist af aukinni fagmennsku, skýrari verkaskiptingu og markvissari nálgun við ákvarðanatöku. Þetta eru breytingar sem skipta miklu máli fyrir bæjarbúa þó að þær fari ekki alltaf hátt í umræðunni.

Ein af lykilbreytingunum er sú að ákvarðanataka dreifist nú mun betur á fagleg svið þar sem sviðstjórar bera ábyrgð á sínum málaflokkum. Nýtt skipurit bæjarins endurspeglar þessa sérhæfingu með fjórum öflugum stoðum sem heyra beint undir bæjarstjóra:

• Mennta-, menningar- og lýðheilsusvið: Þetta svið heldur utan um okkar mikilvægasta auð: börnin og vellíðan íbúa. Undir það heyra m.a. skólamál, íþrótta- og tómstundamál, lýðheilsumál og menningarstofnanir.
• Velferðarsvið: Svið sem tryggir félagslegt öryggi og stuðning. Það sinnir málefnum aldraðra og fatlaðs fólks, barnavernd og ráðgjöf.
• Tækni- og umhverfissvið: Svið sem stýrir vextinum og hvernig við byggjum upp bæinn okkar. Það sér um veitur, mannvirki, skipulags- og umhverfismál.
• Stjórnsýslusvið: Svið sem heldur utan um fjármál, stafræna þróun, þjónustuver og markaðsmál.

Þessi nálgun sem byggir á dreifðri ábyrgðarstýringu er grundvöllur nútímalegrar stjórnsýslu. Hún byggir á því að ákvarðanir séu teknar nær verkefnunum sjálfum, af fólki sem hefur þekkingu og reynslu á viðkomandi sviði. Slík stjórnsýsla kallar jafnframt á sterk samskipti og góða samvinnu milli sviða. Það er ánægjulegt að segja frá því að markvisst hefur verið unnið að því að efla slíka samvinnu á kjörtímabilinu með það að markmiði að bæta þjónustu við íbúa.

Á sama tíma er mikilvægt að undirstrika hlutverk bæjarstjórans. Hann gegnir lykilhlutverki sem framkvæmdastjóri bæjarins og leiðir saman öflugan hóp fagfólks. Það er einmitt þetta samspil, öflug svið og skýr verkstjórn, sem tryggir heildstæða og skilvirka stjórnsýslu.

Þetta fyrirkomulag hefur þegar sýnt gildi sitt. Með því að færa fræðslu- og velferðarþjónustu úr byggðasamlagi aftur heim í bæinn hefur tekist að bæta þjónustu verulega. Hún er nú nær íbúum, fagaðilar taka betur mið af þörfum samfélagsins og brugðist er hraðar við.

Slíkar breytingar gerast ekki af sjálfu sér. Þær krefjast sýnar, reynslu og þrautseigju. Það er mín skoðun að sú vegferð sem farin hefur verið undanfarin ár sé rétt og að mikilvægt sé að halda henni áfram. Samfella í stjórnsýslu skiptir sköpum ef við ætlum að festa umbætur í sessi og byggja áfram á þeim árangri sem náðst hefur.

Ég hef verið spurður hvort ég hyggist sjálfur taka að mér hlutverk bæjarstjóra. Svarið er einfalt: Ég treysti engum betur en Pétri G. Markan til að leiða þann faglega rekstur áfram. Mitt hlutverk sem oddviti er að tryggja pólitíska forystu og framtíðarsýn, á meðan bæjarstjóri leiðir öflugan hóp fagfólks.

Fyrir mér snýst góð stjórnsýsla líka um samskipti við íbúa. Á kjörtímabilinu hafa raddir bæjarbúa fengið aukið vægi, meðal annars með reglulegum upplýsingafundum bæjarstjóra „pælt í bænum“ og virkari notendaráðum svo sem nýstofnuðu ungmennaráði, öflugu öldungaráði og samráðshópi um málefni fatlaðs fólks. Þetta er þróun sem ég vil halda áfram að efla. Virkt íbúalýðræði styrkir ákvarðanatöku og gerir hana betri.

Jafnframt er mikilvægt að þeir sem starfa í nefndum á vegum bæjarins fái faglegan stuðning til að sinna sínu hlutverki vel. Skýr hlutverk, gott samstarf og traust umgjörð eru lykilatriði í því. Grunnþjónustan á alltaf að vera í forgrunni. Til þess að svo megi vera þurfum við að halda áfram að byggja upp faglega, skilvirka og samhæfða stjórnsýslu sem þjónar íbúum á réttum tíma og á réttan hátt.

Þetta er verkefnið sem er fram undan og ég tel mikilvægt að við höldum áfram á þeirri braut sem hefur þegar sýnt sig að virkar.

Höfundur er oddviti Okkar Hveragerðis.