Lán til helsárra

Guðrún S. Guðlaugsdóttir skrifar um lánakjör

Hið helsára Haíti á nú kost á láni frá AGS með 5 prósenta vöxtum til uppbyggingar eftir jarðskjálftana sem tók líf álíka margra og íbúa hér á höfuðborgarsvæðinu. Rætt er um fjármögnun lánsins og að það verði vaxtalaust í tvö ár. Yfirvöld Haíti hljóta senn að ræða þetta málefni. Vegna þeirra sem líða taka þau vonandi ekki til þess 15 mánuði eins og við höfum gert um Icesave-lánin með þeim árangri að skuldatryggingar á ríkissjóð voru 21. janúar sl. orðnar 636,6 punktar.

Erlendis óttast menn í vaxandi mæli greiðslufall íslenska ríkisins vegna óvissu um framhald samstarfs okkar við AGS vegna þjóðaratkvæðagreiðslunnar. Forseti okkar hefur haft forgöngu um að íslenskur almenningur kjósi um lán með 5,5 prósenta vöxtum, afborgunarlausu í 7 ár. Icesavelánið er sem sé næstum eins gott og hið blóðstorkna Haíti fær eftir sitt hroðalega áfall. Við sem höfum hús, ágæta heilbrigðisþjónustu, vega- og flugsamband erum enn að pexa. Ef Haíti býðst ekki lán á betri kjörum en þetta - hvað getum við þá ætlast til að alþjóðasamfélagið geri fyrir okkur? Fólkinu á Haíti er að blæða út í eiginlegri merkinu. Fyrirtækjum okkar mun, ef pexið heldur áfram, „blæða" töluvert. Eitt er það að verða fyrir áfalli og annað að bregðast við því á vitrænan hátt. Fólk ætti að bera saman ástandið hér og á Haíti og kjör lána sem standa þessum löndum til boða.

Icesavelán okkar er með um 0,5 prósenta hærri vöxtum en lán Haíti, afborgunarlaust í sjö ár. Fólki þykir óréttlátt að borga fyrir skuldir óreiðumanna, eins og klifað er á. Hvað mega þá íbúar Haíti segja? Skyldi ekki sumum þar þykja óréttlátt fyrir eina þjóð að verða fyrir svona áfalli, blásaklaus. Íslendingar geta þó að hluta kennt sjálfum sér um stjórnarfar og fjárhagslegt áfall í kjölfar þess. Eitt er víst, Íslendingar geta lært mikið af æðruleysi íbúa Haíti.

Höfundur er blaðamaður og rithöfundur.