800 milljarða uppvakningur

Hann ætlar að verða lífseigur draugurinn, sem einhverjir galdramenn hafa vakið upp, að lífeyrissjóðirnir á Íslandi hafi tapað 800 milljörðum króna í hruninu. Ítrekað er þessi tala notuð og lepur hver upp eftir öðrum og gildir einu hvort á ferðinni eru háskólakennarar, leikmenn eða fjölmiðlafólk.

Hið rétta er að áætlað að tap lífeyrissjóðanna í hruninu hafi numið um 350 milljörðum króna. Ég hygg að flestum þyki það ærið áfall og því ástæðulaust með öllu að ýkja frásögnina með því að klifa á þeirri rangfærslu að tapið hafi numið 800 milljörðum. Unnt er að reikna þetta út með því að skoða upplýsingar á heimasíðum Seðlabanka Íslands og Fjármálaeftirlitsins. Þeim sem vilja fara með rétt mál varðandi þetta er því enginn vandi á höndum.

Starfsfólk og stjórnarmenn íslenskra lífeyrissjóða hafa fengið nóg af ómaklegri gagnrýni á lífeyris­sjóðina að undanförnu. Við gerum kröfu um það að rétt sé farið með staðreyndir vegna sjóðanna áður en fólk leyfir sér að draga víðtækar ályktanir með gagnrýnum hætti.

Gleymum því ekki að flest fjármálafyrirtæki landsins hrundu nánast til grunna í hruninu. Lífeyris­sjóðirnir fengu högg en þeir eru á góðri leið með að ná fyrri styrk meðan flestir aðrir hafa horfið af sviðinu. Íslenskir lífeyrissjóðir eru nú einhverjar mikilvægustu fjármálastofnanir landsins og sú kjölfesta í almannaeigu sem unnt er að byggja á til framtíðar.

Ekki er gert lítið úr því áfalli að tapa 350 milljörðum króna en stærð íslensku lífeyrissjóðanna er nú að nálgast 1.900 milljarða króna, þar af tæplega þriðjungur í erlendum eignum sem leiðir til nauðsynlegrar áhættudreifingar. Íslendingar búa nú að einu öflugasta lífeyrissjóðakerfi heimsins. Einungis Holland og Sviss státa af álíka öflugum lífeyrissjóðakerfum. Sparnaður í lífeyrissjóðum þessara þriggja ríkja nemur 120-130% af landsframleiðslu þeirra en önnur ríki koma þar langt á eftir. Íslenskir lífeyris­sjóðir eru vel reknir og standa t.d. einkar vel að vígi í samanburði OECD-ríkja hvað rekstrarkostnað varðar. Þrátt fyrir hrunið standa þeir sterkir og eflast hratt. Þeir munu geta gegnt lykilhlutverki við endurreisn íslensks atvinnulífs og þjóðlífs ef vel verður haldið á málum og vinnufriður fæst.

Við förum fram á að umræða um málefni lífeyrissjóðanna sé vönduð, sanngjörn og studd rökum. Þeir sem vilja gera mikið úr áfalli lífeyrissjóðanna í hruninu verða að láta sér 350 milljarða áfall nægja því 800 milljarða tap varð sem betur fer ekki. Vonandi er sá uppvakningur senn dauður.