Gróði af Álftanesi í útlöndum

21. september 2009 06:00

Sigurður Magnússon skrifar um Álftanes

Í sumar gisti ég hjá íslenskum námsmanni erlendis. Námsmaðurinn leigir íbúð í vinsælu hverfi, sem fasteignafélag í eigu Íslendinga á. Einn eigandinn er byggingameistari sem hefur verið umsvifamikill á Álftanesi við byggingar á árunum 2002-2007. Hér var sem sagt dæmi um hvernig hagnaður af góðærinu heima var fluttur til útlanda. Þetta gefur ástæðu til að íhuga stefnu D-listans á Álftanesi sem í skipulagsmálum þjónaði hagsmunum verktaka fremur en að huga að hagsmunum bæjarsjóðs.

Árin 2000 til 2006 var mikil íbúafjölgun á höfuðborgarsvæðinu og þensla í byggingariðnaði. Á Álftanesi fjölgaði íbúum úr 1553 í 2278 eða um tæp 50 prósent. Sveitarfélögin á svæðinu styrktu fjárhag sinn á tímabilinu með sölu á byggingarrétti. Hagnað af lóðum nýttu þau m.a. til að byggja skóla og íþróttamannvirki. Á Álftanesi skapaðist líka þörf á byggingu skóla- og íþróttamannvirkja eins og hjá nágrönnum okkar. En einn munur var hér á.

Á Álftanesi seldi eða úthlutaði bæjarstjórn D-listans ekki einni lóð og enginn slíkur hagnaður kom í bæjarsjóð. Frjálshyggja sem Guðmundur G. Gunnarsson, oddviti D-listans og félagar hans stóðu fyrir, vildi að markaðurinn annaðist uppbyggingu. Verktakar voru í forystu um skipulag og sölu lóða, keyptu tún af landeigendum sem þeir margfölduðu að verðmæti eftir að bæjaryfirvöld D-lista voru búin að skipuleggja túnin að þeirra ósk. Verktakarnir réðu húsagerð og þéttleika byggðar sem var sniðið til að hámarka gróða þeirra. Gróðinn var svo fluttur í fjárfestingar utan Álftaness jafnvel til útlanda eins og dæmið að ofan sannar. Verktakarnir njóta nú eignanna meðan bæjarsjóður þarf að draga saman seglin.

Hverfi sem voru byggð á þessum árum eru Hólmatúnið, Birkiholt og Asparholt, hluti Sviðholts, Brekkan og Kirkjubrúin. Samtals voru byggðar um 150 fjölbýlisíbúðir og 170 sérbýli. Varlega áætlað hefur hagnaður af byggingarrétti verið um 1.500 milljónir. Fyrir þennan gróða hefði mátt byggja öll íþróttamannvirki á Álftanesi, eða greiða niður allar skuldir sveitarfélagsins eins og þær voru 2006.

Meirihluti Á-listans breytti hér um og hefur á þessu kjörtímabili áður en hann féll 9. september síðastliðinn, þegar Margrét Jónsdóttir gekk til liðs við D-listann, selt byggingarrétt fyrir u.þ.b. 450 milljónir. Þetta tókst þrátt fyrir erfiðar aðstæður og andstöðu bæjarfulltrúa D-lista. Þessi stefnubreyting mun nú auðvelda Álftnesingum að vinna sig frá þeim vanda sem efnahagshrunið hefur valdið.

Höfundur er bæjarfulltrúi Á-lista.