Frumvarp til að laga bankakerfið að íslenskum aðstæðum

Ríkisstjórnin mun leggja fram frumvarp um að laga bankakerfið að íslenskum aðstæðum og endurvinna traust á kerfinu. Þetta kom fram í ávarpi forsætisráðherra til þjóðarinnar nú klukkan fimm. Hann sagði jafnframt að ríkið myndi tryggja atvinnulífinu aðgang að fjármagni og koma í veg fyrir upplausnarástand.

Geir sagði að heimsbyggðin gengi nú gegnum mikla erfiðleika á mörkuðum sem kalla mætti efnahagslegar hamfarir. Stórir og stöndugir bankar hefðu riðað til falls og orðið kreppunni að bráð. Þjóðir heims reru nú lífróður og í þessum aðstæðum sæi hver þjóð um sig.

Hann sagði enn fremur íslesku bankarnir hefðu ekki farið varhluta af ástandinu og staða þeirra væri mjög alvarleg. Benti Geir á að skuldbindingar þeirra næmu margfaldri landsframleiðslu Íslands og stærð bankanna á við íslenska hagkerfið væri þeirra helsti veikleiki. Þegar alþjóðakreppan hefði hafist fyrir ári hefði staða íslensku bankanna verið talin sterk en keðjuverkanir vegna kreppunnar hafi reynst alvarlegri en nokkurn óraði fyrir. Lausafé hefði þurrkast upp á mörkuðum og staða bankanna hefði snöggversnað á síðustu dögum.

Geir sagði ríkisstjórnina, Seðlabankann og Fjármálaeftirlitið hafa unnið baki brotnu að lausn vandamálanna og allt kapp hefði verið lagt á það að íslenskir bankar seldu erlendar eignir svo ríkið gæti staðið við bakið á þeim.

Geir sagði enn fremur að í því ógnarástandi sem ríkti í fjármálakerfi heims fælist mikil áhætta rétta bönkunum líflínu og þetta. Menn yrðu að hafa í huga að ef það yrði gert myndi veruleg hætta skapast á því að íslenska þjóðarbúið myndi sogast inn í brimróti og verða gjaldþrota. Engin ábyrg ríkisstjórn gerði slíkt. „Íslenska þjóiðin og framtíð hennar gengur framar öllum hagsmunum," sagði Geir.

Geir sagði að í gærkvöld hefði verið útlit fyrir að bankarnir gætu haldið áfram um sinn og því hefði hann haft á orði að ekki væri þörf á sæerstökum aðgerðapakka. Þessi staða hefði gerbreyst nú og lokað hefði verið fyrir bankaviðskipti. Hann myndi mæla fyrir frumvarpi á Alþingi á eftir þar sem brugðist yrði við ástandinu og hefði hann fengið stuðning stjórnarandstöðunnar til þess.

Með lagabreytingunum væri ætlunin að aðlaga bankakerfið að íslenskum aðstæðum á nýjan leik og endurvinna traust bankakerfið. Yrðu lögin samþykkt yrðu heimildir þeirra virkar þegar í dag. Geir ítrekaði að innistæður Íslendinga í bönkunum væru tryggðar og þá myndi ríkisstjórnin sjá til þess að atvinnulífið fengi aðgang að því fjármagni sem þyrfti.

Geir sagðist átta sig á að þetta væri verulegt áfall fyrir marga og ylli ótta og angist. Undir þeim kringumstæðum væri afar mikilvægt að stjórnvöld, atvinnulíf, félagasamtök og einstaklingar leituðu allra leiða til að vinna saman. Ef einhvern tíma væri tími fyrir íslensku þjóðina að standa saman væri það nú. Menn mættu ekki láta örvæntinguna ná yfirhöndinni. Heimurinn væri ekki á heljarþröm.

Þrátt fyrir áföllin væri framtíð þjóðarinnar björt og undirstöður samfélagsins og efnahagslífsins væru stöðugar þótt yfirbyggingin gæfi eftir. Við ættum auðlindir á sjó og landi sem tryggðu okkur góða afkomu hvað sem á dyndi. Íslendingar hefðu að sama skapi tækifæri til endurreisnar og með sameiginlegu átak og bjartsýni myndum við komast í gegnum þetta.

Geir sagði verkefni stjórnvalda skýrt, að koma í veg fyrir stjórnleysi þótt bankar væru óstarfhæfir. Íslensk stjórnvöld hefðu ýmis tæki til þess og mikilvægt væri að sýna bæði stillingu og yfirvegun. „Látum ekki hugfallast og styðjum hvert annað með ráðum og dáð," sagði Geir.