Skuggi yfir samstarfi bandamanna

Nicola Calipari, ítalski leyniþjónustumaðurinn sem lét lífið í skothríð bandarískra hermanna í Írak á föstudagskvöld, var borinn til grafar með viðhöfn í Róm í gær. Calipari varð fyrir banaskoti er hann var að fylgja blaðakonunni Giuliönu Sgrena í bíl út á flugvöll í Bagdad, skömmu eftir að tekist hafði að leysa hana úr haldi mannræningja. Tugþúsundir Ítala lögðu leið sína að líkkistu Caliparis í Róm á sunnudag og milljónir fylgdust með útförinni í beinni útsendingu. Silvio Berlusconi forsætisráðherra og Carlo Azeglio Ciampi Ítalíuforseti, auk annarra fyrirmenna, voru viðstaddir útförina sem gerð var frá dómkirkjunni Santa Maria degli Angeli. "Hann dó sem hetja," sagði Maurizio Agliana í ávarpi við útförina. Hann er einn fjögurra ítalskra öryggisvarða sem var rænt í Írak í apríl í fyrra og Calipari átti þá þátt í að frelsa. Sgrena, sem særðist á öxl í skothríðinni, skrifaði frá sjúkrarúmi sínu um helgina að ekki væri útilokað að skotárásinni hefði vísvitandi verið beint gegn sér, þar sem bandarísk yfirvöld hefðu verið mjög ósátt við að Ítalir skyldu hafa gengist inn á að semja við mannræningja. Sgrena hefur heitið ekkju bjargvættar síns að komast til botns í því hvernig skotárásina bar að. Bæði Berlusconi forsætisráðherra og Ciampi Ítalíuforseti hafa krafið bandarísk stjórnvöld um ítarlega rannsókn á málinu. Sgrena segir að Calipari hafi skýlt sér fyrir skothríðinni og fórnað með því lífi sínu. Calipari var lykilmaðurinn í viðræðunum við mannræningjana sem leiddu til lausnar Sgrena. Sgrena vísar á bug þeim skýringum sem Bandaríkjaher hefur gefið á árásinni. Hún segir skothríðina hafa byrjað fyrirvara- og viðvörunarlaust. Scott McClellan, talsmaður Hvíta hússins, sagði í gær að það væri "fáránlegt" að ýja að því að Sgrena hefði verið vísvitandi skotmark bandarísku hermannanna. Bíllinn hefði verið á ferð á einum hættulegasta vegi Íraks, á leiðinni að Bagdadflugvelli. Áður hafði Bandaríkjastjórn sagt atvikið "hryllilegt slys" og heitið ítarlegri rannsókn. Kyndir undir andúð Árásin hefur kynt svo um munar undir andúð Ítala á hernaði Bandaríkjamanna og bandamanna þeirra í Írak og hún hefur aukið um allan helming þrýsting á ríkisstjórn Silvios Berlusconi að kalla ítalska herliðið í Írak heim. Hvorki ítalskir né bandarískir embættismenn vildu gefa neitt nánar upp um það hvernig lausn Sgrenas bar að, en hún var í heilan mánuð í haldi íraskra mannræningja. Ítalski landbúnaðarráðherrann Giovanni Alemanno lét þó hafa eftir sér að "mjög líklegt" væri að lausnargjald hefði verið greitt. Fulltrúar bandarískra stjórnvalda hafa mjög eindregið varað við lausnargjaldsgreiðslum, þar sem slíkt hvetji til frekari mannrána. Í ítölskum fjölmiðlum hafa getur verið leiddar að því að allt að sex milljónir Bandaríkjadala, andvirði um 365 milljónir króna, hefðu verið inntar af hendi í lausnargjald fyrir blaðakonuna. Sgrena segist ekki hafa heyrt neitt um að lausnargjald hefði komið við sögu við lausn hennar. Mörg hundruð skot Ritstjóri Il Manifesto, vinstrisinnaða dagblaðsins sem Sgrena skrifaði mest fyrir, sagði frá því að ítalskir embættismenn hefðu tjáð sér að á bilinu 300 til 400 skotum hefði verið skotið að bílnum. Eftir að fyrst fréttist af árásinni gáfu talsmenn Bandaríkjahers í Írak þá skýringu að bílnum sem Sgrena var í hefði verið ekið hratt í átt að eftirlitsstöð og bílstjórinn ekki sinnt stöðvunarmerkjum eða aðvörunarskotum. Því hafi verið skotið á bílinn. Þessu vísar Sgrena á bug. Bíllinn hefði verið á eðlilegum umferðarhraða og ekki verið við eftirlitsstöð. Skothríðin hafi hafist upp úr þurru. Bandarískur brynvagn hafi birst á veginum og skömmu síðar hafi áhöfn hans hafið skothríð, aðvörunarlaust. "Kúlunum rigndi yfir okkur. Við höfðum ekki hugmynd um hvaðan skothríðin kæmi en hún stóð yfir í margar mínútur. Þetta er versta upplifun sem ég hef lent í," tjáði Sgrena þýska vikuritinu Die Zeit í símaviðtali, en hún hefur reglulega skrifað greinar í það blað. Í frásögn Die Zeit kemur einnig fram að þegar skothríðin hófst hefði bíll Ítalanna átt innan við eins kílómetra leið ófarna að flugvellinum í Bagdad, þar sem flugvél beið þeirra til að flytja þá heim til Rómar. Um þær aðdróttanir að Bandaríkjamenn skyldu hafa viljað Sgrena feiga skrifaði Giovanni di Lorenzo, ritstjóri Die Zeit, um helgina: "Slíkar kenningar er ógerlegt að sannreyna. ... En ljóst er, að því óskýrari sem upplýsingastefna [bandarískra hernámsyfirvalda í Írak] er, því meir sem hún reynir að slá ryki í augun á fólki, þeim mun meiri gróska verður í öllum gróusögum og samsæriskenningum." Búlgarskur hermaður felldur Svo virðist sem Calipari hafi ekki verið sá eini úr liði bandamanna Bandaríkjamanna í Írak sem bandarískir hermenn drápu í liðinni viku. Nikolai Svinarov, varnarmálaráðherra Búlgaríu, staðfesti í gær að búlgarskur hermaður, sem féll við skyldustörf í Mið-Írak á föstudag, hefði að öllum líkindum orðið fyrir skothríð frá bandarískri varðstöð þar.