Björk krefst frávísunar ákæru um umboðssvik

Björk Þórarinsdóttir, einn sakborninga í stóru máli á hendur fyrrum stjórnendum Kaupþings, var á einum tímapunkti yfirheyrð sem vitni hjá sérstökum saksóknara en síðar ákærð fyrir umboðssvik. Hún krefst frávísunar ákæru á hendur sér en fyrirtaka var í málinu í Héraðsdómi Reykjavíkur í dag.

Stofnað á Kýpur og fékk 13,4 milljarða lán til að kaupa eigin bréf bankans

Björk, sem starfaði á fyrirtækjasviði Kaupþings og sat í lánanefnd bankans fyrir hrun, var ákærð fyrir umboðssvik vegna starfa sinna í lánanefndinni vegna lánveitingar Kaupþings til félagsins Desulo Trading Ltd.

Fram kemur í skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis að Desulo Trading Ltd. hafi frá miðju ári 2008 fram að falli Kaupþings fengið lánsheimildir hjá Kaupþingi fyrir 13,4 milljarða króna til kaupa á hlutabréfum í bankanum sjálfum. Keypt hlutabréf á tímabilinu námu 13,3 milljörðum, félagið seldi aldrei nein bréf og átti því bréf í bankanum fyrir 13,3 milljarða króna að markaðsvirði við fall hans 8. október 2008.

Björk byggir frávísunarkröfu sína á því að henni hafi verið tilkynnt af rannsakanda við skýrslutöku að hún væri ekki lengur grunuð um refsiverða háttsemi og hún hafi því verið yfirheyrð sem vitni. Þetta á að hafa gerst 16. júní 2010.

Sagði engin ný gögn komin fram um aðild Bjarkar

Halldór Jónsson, verjandi Bjarkar, sagði í málflutningi um frávísunarkröfuna í dag að farið hafi verið fram á við sérstakan saksóknara að ákæran yrði dregin til baka. Því hafi verið hafnað af embættinu þeirri forsendu að Hreiðar Már Sigurðsson, fyrrverandi forstjóri Kaupþings, hafi gefið þær skýringar að staða lánanefnda Kaupþings hafi verið meiri en áður hafi verið gefið í skyn. „Það er óþægileg tilfinning sem maður fær fyrir því að fólk hafi verið ákært til þess eins að styrkja málsgrundvöll ákæru á hendur ákærða Hreiðar Má,“ sagði Halldór. Hann sagði að allar staðreyndir hefðu legið fyrir í fyrstu skýrslutöku yfir Björk. Ekki væru komin fram nein ný veigamikil atriði um aðild Bjarkar að málinu sem ekki hefðu legið fyrir í fyrstu skýrslutöku yfir henni.

Halldór sagði að frávísun væri byggð á því að rannsókn á hendur henni í eiginlegum skilningi hafi verið hætt á grundvelli 3. mgr. 57. gr. laga um meðferð sakamála. Í ákvæðinu kemur fram að hafi rannsókn verið hætt vegna þess að gögn hafi ekki þótt nægileg til ákæru þá beri ekki að taka rannsókn upp á ný gegn viðkomandi nema ný sakargögn séu komin fram eða líklegt sé að þau komi fram.

Halldór vísaði jafnframt til reglunnar um réttláta málsmeðferð fyrir dómi, sem er varin af bæði stjórnarskrá og Mannréttindasáttmála Evrópu, en Björk var yfirheyrð sem vitni. Hann sagði að ákæruvaldið hafi leyft sér að leggja fram langa skýrslu sem Björk gaf sem vitni í máli á hendur henni sjálfri.

Sagði eðlilegt að meta réttarstöðu sakborninga jafnóðum

Björn Þorvaldsson, saksóknari, mótmælti kröfu um frávísun og krafðist þess að henni yrði hafnað. Björn sagði að vegna nýrra upplýsinga sem hefðu komið fram hefði þótt ástæða til að breyta réttarstöðu Bjarkar. Björn sagði almennt að við rannsóknir mála hjá sérstökum saksóknara hefðu mjög margir fengið réttarstöðu sakbornings. „Það er staðreynd að það er íþyngjandi fyrir suma að vera með þá réttarstöðu í lengri tíma vegna stöðu sinnar. Það er eðlilegt að það sé metið reglulega, þegar um er að ræða langar rannsóknir, hvort unnt sé að breyta réttarstöðu,“ sagði Björn. Hann sagði að þetta hefði verið Björk til hagsbóta.

Björn sagði að við fyrstu skýrslutökur hefði komið fram að ákvarðanir um lánveitingar til Desulo Trading Ltd. hefðu verið teknar af æðstu stjórnendum Kaupþings eingöngu, en ekki lánanefnd. Björn benti sérstaklega á framburð Hreiðars Más Sigurðssonar frá 30. október 2011 þar sem kom fram „önnur sýn en áður,“ á hlutverk lánanefndar Kaupþings. Björn sagði að það mætti halda því fram að það hafi verið vafasamt að breyta réttarstöðu áður en heildarmynd lá fyrir. Hins vegar hafi ákærðu verið það ljóst frá upphafi að ef ný gögn eða upplýsingar kæmu fram þá kynni réttarstaðan að breytast.

Í andsvörum sagði Halldór að Hreiðar Már Sigurðsson hafi lýst því á árinu 2010 í skýrslutöku að lánanefnd Kaupþings hafi haft neitunarvald vegna lánveitinga. Þannig hafi staða nefndarinnar verið skýr frá upphafi rannsóknar málsins og engin ný atriði komið fram sem réttlættu breytta réttarstöðu hjá Björk. Að loknum málflutningi tók Arngrímur Ísberg, héraðsdómari, kröfuna til úrskurðar.