Fá rúmar átta þúsund krónur fyrir tveggja daga prjónavinnu

Handprjónasambandið greiðir 10.600 krónur fyrir lopapeysu í miðlungsstærð fyrir konur. Efniviðinn þarf prjónafólk að kaupa sjálft á heildsöluverði, í peysuna fara um 700 grömm af garni sem kosta 2.420 krónur. Launin fyrir peysuna, sem tekur um tvo daga fyrir vana að prjóna, eru því 8.180 krónur.

Handprjónasambandið er samvinnufélag sem selur afurðir sínar á markaði. Rúmlega fimm hundruð manns prjóna fyrir sambandið, mestmegnis konur og þær eru félagsmenn. Sambandið ber því við að þeir sem prjóna fyrir það séu flestar áhugakonur um prjón. Prjónið sé ástríðufullt áhugamál og það sé engin pressa að skila af sér afurð. Konurnar séu ekki í vinnu á vegum Handprjónasambandsins en sé gefinn kostur á því að fá laun fyrir áhugamál sitt.

Eftirgrennslan leiðir í ljós að konur sem prjóna fyrir Handprjónasambandið virðast ánægðar með fyrirkomulagið þótt þær myndu vilja fá meira greitt fyrir peysuna.

Þuríður Einarsdóttir, formaður Handprjónasambandsins, segir greiðslur til prjónafólks hafi verið hækkaðar tvisvar sinnum, í nóvember á síðasta ári og í apríl á þessu ári. „Við erum að reyna að halda í við prósentuhækkun kjarasamninga. Við höfum samt verið að reyna að halda kostnaði í lágmarki og verðinu á peysunum en kannski þurfum við að vera harðari í þessu.“

Þuríður telur að Handprjónasambandið selji um þúsund peysur á mánuði og segir tekjurnar sem prjónafólk fær þýðingarmiklar. „Margar eru duglegar að prjóna og í einhverjum tilfellum eru þær að drýgja tekjur sínar eða lífeyri, segir hún. Meðalaldurinn sé nokkuð hár í hópi prjónafólks. „Sú elsta sem prjónar fyrir okkur er níutíu og þriggja ára gömul,“ segir Þuríður.

Drífa Snædal, framkvæmdastjóri Starfsgreinasambandsins, segist oft hafa vísað í þennan iðnað sem dæmi um hversu verðlítil vinna kvenna sé. „Þetta er arfur frá gamalli tíð og viðhorfið virðist vera að konur hafi svo gaman af þessu að það er óþarfi að greiða þeim fyrir vinnuna,“ segir Drífa og segir meira að segja undanþágu í lögum um 40 stunda vinnuviku er lýtur að vinnu prjónakvenna.  

Drífa segir augljóst að vinnan sé langt frá lágmarkslaunum. „Það væri áhugavert að fá prófmál til hreyfingarinnar þar sem gerð er launakrafa byggð á raunverulegu vinnuframlagi og raunverulegum lágmarkstöxtum. Ég hvet prjónakonur til að leita til verkalýðsfélaga með sín mál. Þetta er orðinn stór iðnaður og enn eitt dæmi um hvernig ferðaþjónustan sprengir utan af sér þann heimilisiðnaðarbrag sem áður var. Ef við ætlum raunverulega að byggja framtíðarvinnumarkað á ferðaþjónustu verðum við að koma svona hlutum í lag,“ segir Drífa. 

Fréttin birtist fyrst í Fréttablaðinu 15. júní.