Hægt að minnka skattsvik um tugi milljarða

Hægt væri að minnka skattsvik í íslensku samfélagi um tugi milljarða á hverju ári með tiltölulega einföldum aðgerðum. Þetta segir sviðsstjóri eftirlitssviðs hjá Ríkisskattstjóra. Sérstaklega þurfi að bregðast við mikilli fjölgun félaga hér á landi en 73 prósent þeirra skila engum tekjuskatti.

Fyrir árið 2014 áætlaði ríkisskattstjóri að umfang skattsvika á Íslandi nemi rúmlega 80 milljörðum króna á ári. Aukin umsvif í hagkerfinu undanfarin misseri benda til þess að þessi tala sé nú á bilinu 90 til 100 milljarðar. Til samanburðar er rekstrarkostnaður Landspítalans, Háskóla Íslands og Vegagerðarinnar áætlaður á þessu ári tæpir 99 milljarðar.

Mikil fjölgun félaga

Eitt af því sem embætti ríkisskattstjóra hefur haft til skoðunar varðandi skattsvik hér á landi er mikil fjölgun tekjuskattskyldra félaga. Árið 1992 voru þau 9.568 en eru í dag 39.189.

Sigurður Jensson, sviðsstjóri eftirlitssviðs hjá Ríkisskattstjóra, segir embættið ekki hafa getað sinnt þessari miklu fjölgun. Henni megi líkja við færiband í frystihúsi.

„Fyrir þessum 20 árum síðan að þá streymdu hérna níu þúsund fiskar um færibandið. Núna eru þeir 39 þúsund en við erum enn þá með sömu hnífanna og sömu verkfærin. Þannig að þar af leiðir er eitthvað sem fellur fyrir borð sem ætti að sinna,“ segir Sigurður.

73% félaga greiða engan tekjuskatt

Fyrir árið 2014 skiluðu 27% skattskyldra félaga ekki skattframtali innan lögbundins frests. Þá greiddu rúmlega 73 prósent félaga engan tekjuskatt eða tæplega 29 þúsund félög. Sigurður segir hluta- og einkahlutafélög hugsuð utan um atvinnurekstur. Því sé óeðlilegt að stór hluti félaga greiði ekkert til samfélagsins.

„Kannski höfum við bara kaffært kerfinu í einkahlutafélaga-væðingu og inn í einkahlutafélögin séu að fara hlutir sem kannski eiga ekkert að vera í rekstri og falla ekki undir atvinnurekstrar hugtakið. En í skjóli þess eru hugsanlega að stunda skattaundanskot,“ segir Sigurður.

Meiri ábyrgð einstaklinga

Við þessu vill Ríkisskattstjóri bregðast með því að gera ábyrgð einstaklinga sem standa að baki þessum félögum meiri. Verði misfellur í umgjörð félagsins þá fái þeir beinar sektir, ekki ósvipað bifreiðareiganda sem keyrir yfir á rauðu ljósi.

„Ég myndi líka vilja sjá það að þegar það eiga sér stað endurákvarðanir hjá þessum aðilum að það sé ekki bara kennitala félagsins sem fær endurákvörðunina. Heldur sé sá einstaklingur sem stýrir félaginu, að hann beri ábyrgð og fái hluta af endurákvörðuninni persónulega,“ segir Sigurður.

Hægt að ná tugum milljarða til baka

Ríkisskattstjóri hefur skilað tillögum til iðnaðar- og viðskiptaráðherra um úrbætur en þeim hefur ekki verið svarað. Sigurður segir að með tiltölulega einföldum aðgerðum sé hægt að ná stórum hluta af þessum 90 til 100 milljörðum til baka.

„Við þurfum, og það er kannski okkar verkefni, að finna misfellurnar og vinna þær niður. En það skiptir tugum milljarða sem hægt er að ná á hverju ári. Það er bara þannig. Með breyttum vinnuaðferðum,“ segir Sigurður.