Segir leiðina fram á við ekki að stórfjölga stóriðjuverum á Íslandi

Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra segist ekki sjá fyrir sér að álverum muni fjölga á Íslandi í framtíðinni. Hann telur að mikilvægt að horfa til nýrrar atvinnuuppbyggingar og skapandi greina. Þetta kom fram í sérstakri umræðu á Alþingi í dag um kostnað af ívilnunum til stóriðju á Íslandi. Björt Ólafsdóttir, þingmaður Bjartrar framtíðar, var málshefjandi.

Björt sagði í ræðu sinni að því hefði statt og stöðugt verið haldið fram, meðal annars af Sjálfstæðisflokknum, að uppbygging stóriðju væri mikilvægasta tannhjólið í gagnvirkni samfélagsins.

„En hvað kostar þessi stefna okkar? Stóriðjan fær afslátt af sköttum og gjöldum hjá ríki og sveitarfélögum. Hún borgar t.d. ekki fullt tryggingargjald eins og öll önnur fyrirtæki. Þetta er rökstutt þannig að ekki sé um tekjumissi að ræða heldur sé verið að setja upp hvata fyrir væntum tekjum og umsvifum, að við séum ekki að borga neitt út í hönd fyrir stóriðjuna,“ sagði Björt.

„Ekkert er fjær sanni. Það er rétt að stóriðjan borgar ekki en allir aðrir gera það, almenningur með sínu skattfé, almenn fyrirtæki sem þurfa auðvitað að standa skil á öllum sínum sköttum og gjöldum. Stóriðjan er ekki hér inni í neinu tómarúmi þar sem ekkert kostar. Hún notar rafmagnið sem kostar að virkja, hún notar línulagnir, hún notar vegina, hún notar almannatryggingasjóði og svo framvegis. Hún notar þessa innviði en leggur ekki það sama til þeirra og restin af samfélaginu.“

Björt spurði fjármálaráðherra hversu mikið af fé hins opinbera fari í bein útgjöld til stóriðju

„Mér leikur hugur á að vita hve mörg hundruð milljarða það eru sem farið hafa í bein útgjöld af hálfu hins opinbera í áranna rás til handa stóriðju, ekki í formi skattafsláttar heldur í bein útgjöld. Landsvirkjun tekur lán fyrir svona framkvæmdum og í því er fjárhagsleg áhætta fyrir skattgreiðendur sem eru eigendurnir. Það væri gott ef ráðherra gæti dregið allan þennan kostnað saman, þó að ég viti að það sé auðvitað erfitt, og svo væri áhugavert að heyra frá honum hve margar krónur hafa skilað sér inn í staðinn fyrir þessi útgjöld.“

Skapandi greinar framtíðin

Bjarni sagði í svari sínu að ólíklegt væri að álverum muni fjölga á næstu árum.

„Ég vil taka undir með háttvirtum þingmanni þegar kemur að því að horfa til nýrrar atvinnuuppbyggingar, skapandi greinar.“ sagði Bjarni.

„Við sjáum mörg fyrirtæki hasla sér völl frá Íslandi á því sviðinu. Ég nefni sem dæmi hugbúnaðarfyrirtækin sem þurfa meðal annars öflugt stöðugt efnahagsumhverfi. Að því leytinu til er ég algjörlega sammála háttivrtum þingmanni, leiðin fram á við er ekki að stórfjölga stóriðjuverum á Íslandi. Ég sé ekki fyrir mér til dæmis að álverum muni fjölga á Íslandi í framtíðinni. Ég sé það ekki fyrir mér. Ég sé það hins vegar fyrir mér að smærri iðnaðarfyrirtæki geti haslað sér hér völl og við þannig fengið meiri fjölbreytni í viðskiptahóp raforkufyrirtækjanna.“

Þá sagði Bjarni að Landsvirkjun muni byrja að greiða arð eftir tvö til þrjú ár.

„Eftir einungis tvö til þrjú ár mun Landsvirkjun fara að greiða 15, 20, jafnvel 25 milljarða á ári til ríkisins í arð — 15–25 milljarða á hverju ári. Landsvirkjun hefur á undanförnum árum staðið í gríðarlega miklum framkvæmdum en á sama tíma greitt upp 80 milljarða af skuldum.“