Kryddaðar sögur

Ingibjörg Ásta Pétursdóttir á heima í bárujárnsklæddu húsi á Vesturgötu í miðborg Reykjavíkur. Húsið er götu­prýði og því hefur haganlega verið haldið við í gömlum stíl.

Nágrannar hennar og vegfarendur gleðjast oft yfir ilmi af kökum og mat sem leggur út um eldhúsgluggann. Þannig er það þennan haustdag sem Ingibjörg hefur boðið starfsfólki og fastakúnnum sem sóttu hinn fornfræga stað Mensu Café heim til sín í kökuboð. Margslungna angan af matargerð hennar leggur niður Vesturgötuna og fær nokkra ferðalanga til að snúa sér í hringi.

Til Ingibjargar eru komnar þær Björg Jónsdóttir, Helga Stefánsdóttir kennari, Halldóra Torfadóttir og Kristín Gunnlaugsdóttir myndlistarmaður. Allar fastakúnnar frá Mensu og sumar þeirra unnu í hlutastarfi á veitingastaðnum.

Ingibjörg opnaði Mensu Café eftir margra ára dvöl í Frakklandi þar sem hún tileinkaði sér franska matargerð. Veitingastaðurinn varð upphafið á farsælum ferli hennar í matargerð og veisluhaldi.

 „Við vorum eins og gráir kettir á Mensu,“ segir Björg. Þær sitja í borðstofunni á meðan Ingibjörg skenkir þeim kaffi. Mensa Café var til húsa á besta stað í bænum, á horninu á Lækjargötu og Austurstræti í Listmunahúsinu og þangað sóttu oft myndlistarmenn. „Ég er stundum kölluð Mensa,“ segir Ingibjörg frá.

„Andinn var svo sérstakur,“ segir Halldóra sem vann á staðnum eitt sumar. „Staðurinn var búinn gömlum húsgögnum og var skemmtilega gamaldags. Þangað kom alls konar fólk, prúðbúnar konur með hatta, unglingar, skáld og listamenn,“ segir hún frá.

„Nokkur ungskáldin kölluðum við framtíð þjóðarinnar. Þegar sá hópur kom á staðinn þá var kallað: Kaffi og böku handa framtíð þjóðarinnar,“ segir Ingibjörg og skellir upp úr. „Það var alls kyns húmor sem fylgdi þessum skemmtilegu fastakúnnum,“ bætir hún við. 

Í nýútkominni matreiðslubók hennar, sem kallast Mensa, er sögur frá staðnum og lífshlaupi Ingibjargar fléttaðar saman við uppskriftir. „Ég segi nokkrar af skemmtilegustu sögunum sem fylgdu staðnum í bókinni. Til dæmis af steinakonunni. Stundum kom til okkar ljúf eldri kona, þegar henni líkaði sérstaklega vel við þjóninn sem færði henni veitingarnar borgaði hún með fallegum steinum. Líklega fannst henni þeir dýrmætari en peningar,“ segir Ingibjörg sem segist hafa tekið borgun konunnar vel.

Helga, sem starfar nú sem kennari í Melaskóla, aðstoðaði á Mensu þegar mikið var að gera og henni er enn mjög minnisstætt þegar hún færði fínum gestum heitt súkkulaði í postulínskönnu. Yfir borðinu gaf kannan sig og heitt súkkulaðið flæddi yfir borðið. „Svo tókum við upp dúkinn og þar voru bíllyklar gestanna sem var leitað í ofboði,“ segir hún og hlær.

Kristín var ein þeirra ungu listamanna sem sóttu staðinn. „Ég var mikið þarna þegar ég var í námi. Þá fékk maður sér kaffibolla og lét hann duga mjög lengi. Á Mensu var einhver stemning sem maður hafði aldrei kynnst. Það er eftirsjá að þessum stað,“ segir hún. „Þarna fékk maður innblástur og einhverja næringu sem maður hafði ekki fengið annars staðar,“ segir hún og segist hreinlega vonast til þess að einhver taki það að sér að byggja upp slíkan stað aftur. „Þarna var franskur andi og allt svo vandlega gert, þetta þekktist ekki hér á landi á þessum tíma,“ segir Kristín.

Á boðstólum á Mensu voru heimabakaðar kökur og bökur sem urðu fljótt afar vinsælar. „Það þekktist hreinlega ekki að bjóða upp á heimabakaðar kökur,“ segir Ingibjörg.

„Mublurnar, ljósin, stólarnir og súkkulaðið, þetta var nýr og framandi heimur,“ segir Björg. „Við vinkonurnar höfðum misst sjónar á henni þegar hún fór til Frakklands. Mér er mjög minnisstætt þegar ég hitti hana nýkomna frá Frakklandi, í síðri glæsilegri hvítri regnkápu. Hún var eins og kvikmyndastjarna,“ segir hún.

Ingibjörg lokaði staðnum árið 1984. „Þá var ég búin að eignast eitt barn. Ég gerði svo margt sjálf, sá meira að segja um bókhaldið sjálf. Ég gat ekki annað þessu og fór að vinna á ferðaskrifstofu í fínni dragt. Þá angaði ég ekki eins og kaka eða baka lengur, heldur af fínu ilmvatni,“ segir hún og hlær að því tímabili sem hún gekk um borgina með matarangan eins og slóð á eftir sér. „Ég fór kannski í bankann og fólk fór að hnusa út í loftið,“ segir hún glettin.

Hér að neðan eru uppskriftir úr viðamikilli matreiðslubók Ingibjargar, Mensu.

 

Eplakaka



250 g smjör

250 g sykur

250 g hveiti

5 egg

1 tsk. lyftiduft

1 tsk. vanilludropar

3 græn epli

Hrærið öllu saman í hrærivél, best er að hafa smjörið mjúkt eða við stofuhita. Skrælið eplin og takið kjarnann út. Skerið eplin í hálfmána, ekki mjög þunna. Smyrjið hátt form að innan og hellið deiginu í. Raðið eplabitunum ofan í deigið, stingið mánunum að hálfu ofan í og að hálfu upp úr deiginu. Bakið kökuna í 45 mínútur við 190 gráðu hita, fyrir miðjum ofni.







Keflavíkurkaka 

fyrir 12

250 g döðlur

1 tsk. matarsódi

120 g mjúkt smjör

5 msk. sykur

2 egg

3 dl hveiti

1 tsk. vanilludropar

½ tsk. salt

1 ½ tsk. lyftiduft

(100 g suðusúkkulaði – má sleppa)



Karamellusósa

120 g smjör

115 g púðursykur

½ tsk. vanilludropar

¼ bolli rjómi



Döðlur eru settar í pott og vatn látið fljóta yfir. Suðan er látin koma upp, síðan er slökkt undir pottinum og döðlurnar hafðar á hita í 3 mínútur. Matarsódinn settur út í maukið og hrært í með sleif.



Maukið látið kólna á meðan smjör og sykur eru þeytt í hrærivél og eggjunum bætt út í smátt og smátt. Hveiti, salti og vanillu bætt út í og hrært saman, en ekki lengi.



Hveiti á aldrei að hrærast lengi í neina köku. Maukið er þá sett út í deigið og smátt brytjað suðusúkkulaði í lokin.



Bakið Keflavíkurkökuna í vel smurðu formi í um það bil 40 mínútur við 180 gráðu hita.