Bestu bankarnir

Ný fjármálastöðugleikaskýrsla Seðlabanka Íslands er furðuleg málsvörn fyrir aukinni arðsemi af bankarekstri, í mótsögn við bankarekstur í Danmörku, Noregi, Svíþjóð og klassíska hugmyndafræði bankarekstrar.

Klassísk hugmyndafræði

Bestu bankarnir eru samkvæmt klassískri hugmyndafræði bankarekstrar þeir bankar sem gæta sem mest hófs í arðsemiskröfu og uppsöfnun eigin fjár svo að viðskiptavinirnir, heimilin, atvinnurekstur og samfélag blómstri sem allra fegurst og best. Á þessum grundvelli er bönkum veitt skuldatrygging af hálfu seðlabanka sem lánveitanda til þrautavara. Engin önnur fyrirtæki fá svo vegleg forréttindi. Þess vegna ber að meta frammistöðu banka með öðrum hætti en annarra fyrirtækja.

Bestu norrænu bankarnir

Bestu norrænu bankarnir árið 2014 eru skv. þessu eftirfarandi (Mbl. 28. apr. 15, bls. 16):

Danske bank 0,12% arðsemi eigna.

Storebrand (NO) 0,38%

SkandiaBanken (SE) 0,39%

Nordea Bank (SE) 0,51%

Arbejdernes Landsbank (DK) 0,69%

Íslandsbanki (IS) 2,56%

Landsbankinn (IS) 2,64%

Arion banki (IS) 3,06%

Danske bank er því tuttugu og sex sinnum betri en Arion banki! Tuttugu og þrisvar sinnum betri en íslensku bankarnir að meðaltali! Á fótboltamáli þýðir það tuttugu og þrjú mörk gegn engu! Ef litið er til arðsemi eigin fjár er niðurstaðan eftirfarandi (Viðskiptablaðið 30. apr. 15):

Danske bank 2,5% arðsemi eigin fjár

Storebrand 5%

Arbejdernes Landsbank 7,5%

SkandiaBanken 9%

Nordea Bank 11%

Landsbankinn 12%

Íslandsbanki 13%

Arion banki 18%

Leikur með lífskjör

Alþingi Íslendinga er því miður ekki til stórræða í þessum grafalvarlega leik með lífskjör almennings. Fyrir þinginu hefur legið frumvarp þar sem gengist er inn á arðsemiskröfur íslensku bankanna undir kjörorðinu eiginfjárauki og er eins og tíundin gamla fjórskipt: eiginfjárauki vegna kerfisáhættu, kerfislegs mikilvægis, sveiflujöfnunarauki og verndunarauki!

Gissurr bp Ísleifsson hefði þóst fullsæmdur af svo ágætu lagatækniorðabrelli sem enn eykur eigið fé bankanna og arðsemiskröfur í krónum og aurum langt umfram það sem talið er eðlilegt og sanngjarnt með þeim þjóðum sem við helst viljum bera okkur saman við.

Af hverju?

Spurt er: Af hverju hefur tekist að telja öllum trú um það að hollast sé að hverfa frá klassískri hugmyndafræði bankastarfsemi og taka upp í staðinn rekstrarmódel vogunarsjóða og hrægamma?

Svar: Óhófleg arðsemisgræðgi, með höfuðáherslu á samfélagslegan heilaþvott sem leggur að jöfnu bankarekstur og annan fyrirtækjarekstur, sbr. viðtalið við bankastjóra Arion banka (Viðskiptamogginn 11. mars 15 á bls. 8-9) og blaðagrein Patricks Jensens af síðum Financial Times (Viðskiptamogginn 30. apr. 15 á bls. 11).

Til hvers?

Ef spurt er til hvers muni leiða vaxandi græðgi í hæstu arðsemi sem óhjákvæmilega hefur í för með sér vaxandi samþjöppun auðs, vaxandi misskiptingu og vaxandi samfélagsólgu, má vísa til ákalls plútókratans og óforbetranlega kapítalistans Nicks Hanauer, sem svo kynnir sig sjálfur. Ákall til allra annarra plútókrata, kapítalista og stjórnenda. En Nick líkir þessu vitlausa sálarlausa arðsemisgræðgiástandi við undanfara frönsku stjórnarbyltingarinnar og muni óhjákvæmilega enda með ósköpum. Ákallið einfalt og skilvirkt: Wake up!

Íslensk arðsemisgræðgi

Samanburðurinn á milli íslenskra og annarra norrænna banka um arðsemi eigna og eigin fjár sýnir að bankastjórnir íslenskra banka gera allt of háar arðsemiskröfur. Eigið fé bankanna er of hátt og sjálfvirk hækkun verðtryggðra eignasafna með sjálfvirkt auknu veðrými í mótsögn við góða bankavenju miðað við klassíska hugmyndafræði bankarekstrar.

Bankastjórnir og bankastjórar íslenskra banka virðast alls ekki skilja hlutverk og tilgang alvöru bankastarfsemi, né heldur kjörnir fulltrúar með hug á að styðja áðurnefnt frumvarp, né heldur höfundur/höfundar skýrslunnar með stóra nafnið. Allt saman arfavond tíðindi fyrir land og þjóð. Heimilin og minni fyrirtækin verða þá áfram í þrældómi séríslensku hávaxtanna og einhliða (en kolólöglegra) verðtryggðra lánasamninga, þjónustugjöldum banka fjölgað og þau hækkuð, stýrivöxtum haldið í ofurhæðum, allt saman í mótsögn við bankarekstur í Danmörku, Noregi og Svíþjóð.

Arðsemisgræðgin verðlaunuð

Fjármála- og efnahagsráðuneytið er því miður fast í öfugmælavísum fjármálaelítunnar því nú á að verðlauna ofurarðsemina af íslenskum bankarekstri með auknum bónusgreiðslum til bankamanna. Er von að spurt sé: Hvað kostar að flytja til Færeyja?