Segja börn veikra vera skilin útundan

„Það verður að hefja strax aðgerðir í sambandi við þessi börn sem eiga undir högg að sækja en ekki tuttugu árum seinna þegar þau eru orðin fullorðið fólk,“ segir Styrmir Gunnarsson, fyrrverandi ritstjóri, sem sæti átti í starfshópi vegna nýrrar geðheilbrigðisstefnu, og vísar til aðstæðna barna sem alast upp við veikindi foreldris.

Kristján Þór Júlíusson heilbrigðisráðherra kynnti í byrjun vikunnar á fundi ríkisstjórnar tillögu að þingsályktun um stefnu og aðgerðaáætlun í geðheilbrigðismálum til fjögurra ára. Í áætluninni er að finna verkefnið Tölum um börnin/Fjölskyldubrúin.

Markmið verkefnisins er að draga úr hættu á að geðheilsuvandi flytjist milli kynslóða með því að veita einstaklingum með geðraskanir og fjölskyldum þeirra fræðslu og meta þörf fyrir stuðning í uppeldishlutverki þeirra.

Verkefnið verður framkvæmt með því að þjálfa starfsfólk í heilsugæslu í vinnubrögðum sem verkefnið gerir kröfu til en ekki eru nefnd nein sértæk meðferðarúrræði til sögunnar.

Styrmi finnst ekki nóg gert. „Ég einbeiti mér að einu máli. Að reyna að koma því í kring að það yrði tekið inn í með einhverjum hætti í lög þó að þingsályktun sé ekki lög, að geðheilbrigðiskerfinu bæri samhliða meðferð á geðveiku fólki að taka til meðferðar líka börn hinna geðsjúku. Það er svo augljóst að þetta er þáttur sem hefur verið vanræktur. Þetta á við um miklu fleiri börn en börn geðsjúkra.“ Hann segir skoðun sína að snúa eigi velferðarkerfi þjóðarinnar við og leggja áherslu á þetta í upphafi.

Styrmir segir lærdóm felast í reynslu og lífi uppkominna barna geðsjúkra. Hann sat nýverið á málþingi Geðhjálpar, Öðruvísi líf, þar sem Einar Zeppelin Hildarson ræddi um uppvöxt sinn með geðveikri móður sinni sem sagði það ótrúlegt að hann hafi komist heill í gegnum veikindi hennar.

Umboðsmaður barna hefur einnig bent á vanda barna sem eiga foreldri sem glíma við fíkn, geðsjúkdóma eða önnur veikindi og þann skort á úrræðum sem þeim hópi stendur til boða.

„Mikið vantar upp á sálfræðiþjónustu fyrir börn og er það mismunandi eftir búsetu hvort slík þjónusta er í boði gjaldfrjálst. Nokkrir aðilar eru þó að bjóða þjónustu fyrir börn, til dæmis SÁÁ, Hugarafl, Hlutverkasetrið og fleiri,“ segir Margrét María Sigurðardóttir, umboðsmaður barna.