Vanhirða barnatanna hefur víðtæk áhrif

Ef tennur eru teknar úr börnum á unga aldri eru mun meiri líkur á að þau þurfi á tannréttingum að halda síðar á lífsleiðinni. Sérfræðingur í tannréttingum segir það vera að færast í aukana að börn tapi tönnum allt of snemma og það geti haft áhrif á ýmsa þroskaþætti. 

Algengt er að taka þurfi tennur úr allt niður í eins árs gömlum börnum hér á landi vegna slæmrar tannumhirðu. Barnatannlæknir sem starfar í Reykjavík, svæfir og gerir flóknar tannaðgerðir á á þremur til fjórum börnum í viku, og þá er átt við börn sem enn eru með barnatennur.

Að barnatennur séu teknar úr ungum börnum getur haft margvíslegar afleiðingar í för með sér. Tannréttingar barna eru til dæmis ekki niðurgreiddar nema að litlum hluta. Solveig Hulda Jónsdóttir, tannlæknir og sérfræðingur í tannréttingum, segir bein tengsl á milli slæmrar umhirðu barnatanna og tannréttinga síðar meir. 

„Við sjáum svolítið af krökkum sem hafa tapað tönnum snemma hérna í tannréttingunum. Ef að tennur eru teknar snemma þá hefur það náttúrlega áhrif til framtíðar. Auðvitað stundum eru glerungsgallar og aðrar ástæður fyrir því að tennur tapast en því miður er þetta ekkert að minnka, jafnvel frekar að aukast, að maður sjái börn sem eru að tapa börnum alltof alltof snemma,“ segir Solveig. 

Þá getur tannleysi ungra barna haft áhrif á ýmsa þroskaþætti líkt og bit.

„Það er erfiðara að tyggja og það getur haft áhrif á tal. Það fer svolítið eftir hvaða tennur eru teknar, en það hefur sannarlega áhrif á þeirra lífsgæði ef þau tapa tönnunum of snemma,“ segir hún.

Skemmdir í barnatönnum hverfa ekki þegar tönnin dettur úr eða er tekin heldur getur hún haft mikil áhrif á fullorðinstennur. 

„Börn sem missa tennur hefðu jafnvel ekki þurft að fara í tannréttingar. Þau kannski lenda í því að það þarf að rétta til og búa til pláss. Svo þarf jafnvel að taka fullorðinstennur líka því það vantar pláss fyrir tennurnar. Í sumum tilfellum festast tennur uppi í beinum og þá jafnvel þarf aðgerð til að opna inn á þær og toga þær niður. Það getur tekið langan tíma og verið erfitt fyrir barnið,“ segir Solveig.