Engilbert ósáttur við forsvarsmenn myndarinnar Svartur á leik

Engilbert Jensen, söngvari í hljómsveitinni Hljómum, stendur í málaferlum við framleiðendur íslensku kvikmyndarinnar Svartur á leik, sem frumsýnd var í vor. Ástæðan er lagið Þú og ég, með Hljómum, sem var endurhljóðblandað fyrir myndina. Þetta kemur fram í DV í dag.

Lagið er upphaflega eftir þá Gunnar Þórðarson og Ólaf Gauk. Það var Frank Hall sem endurhljóðblandaði það og notaðist við upprunalegu upptökuna, það er að segja lag og söng. Það þurfti aðeins að laga hljóminn og spilaði því Gunnar Þórðarson sjálfur á gítar fyrir endurgerðina.

Í samtali við DV segist Engilbert hinsvegar standa í málaferlunum vegna brots á sæmdarrétti flytjenda, en hann segir að þeir hafi notað lagið án samráðs við sig. „Ekki nóg með það, þeir nota líka upptöku af Hljómum í kynningarmyndbandi fyrir Svartur á leik. Við gerum einnig kröfu hvað það varðar, þar er brotin friðhelgi einkalífs."

Málið er nú í sáttaferli hjá lögmönnum, en að sögn Engilberts buðu aðstandendur myndarinnar honum sáttaboð upp á 450 þúsund krónur. Engilbert vill hinsvegar 5,5 milljónir í bætur.

Hvað er sæmdarréttur?

Sá þáttur í höfundarrétti sem varðar fyrst og fremst álit höfundar og heiður nefnist sæmdarréttur (droit moral á frönsku). Sæmdarréttur er að því leyti frábrugðinn fjárhagslegum réttindum höfundar að hann getur ekki afsalað sér honum nema í einstökum, skýrt tilgreindum tilvikum. Sæmdarrétturinn er tvíþættur: Réttur til nafngreiningar (droit a la paternité) og réttur til þess að gætt sé höfundarheiðurs og sérkenna (droit au respect).

Í 2. málsgrein 4. greinar höfundarlaga segir orðrétt: "Óheimilt er að breyta verki höfundar eða birta það með þeim hætti eða í því samhengi að skert geti höfundarheiður hans eða höfundarsérkenni."

Annars vegar er vísað til breytinga á verki, hins vegar til birtingar á því. Tónskáldið eða textahöfundurinn hefur einkarétt á því að breyta verki sínu eða leyfa öðrum að gera það. Þegar skera þarf úr um það hvort meðferð á verki brjóti í bága við greinina ber að líta á það hvernig málið horfir við frá sjónarhóli tónskáldsins eða textahöfundarins. Þar ræður þó ekki úrslitum mat þess einstaklings sem í hlut á heldur verður að leggja til grundvallar almennt mat, svo sem á því hvort raskað hefur verið aðalefni verks, boðskap þess eða heildarsvið eða vegið að virðingu tónskálds og/eða textahöfundar eða ímynd hans.*

*Af heimasíðu STEF.