Segir jaðaráhrif skatta vera mest hjá barnafólki

Sigríður Ásthildur Andersen, lögmaður og frambjóðandi í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins, hefur sett upp reiknivélina Vasareikninn. Þar geta menn séð hvað þeir bera í raun úr býtum þegar þeir bæta við sig vinnu, hvað þeir fá í vasann.

„Vinnandi fólk getur lent í því að auka ráðstöfunartekjur sínar aðeins um 2.500 krónur við það að selja út vinnu sína fyrir 10 þúsund krónur. Hinar 7.500 krónurnar fara í virðisaukaskatt, tryggingagjald, iðgjöld í sameignarsjóð, tekjuskatt og bótaskerðingu. Þetta óæskilega samspil skatta- og bótakerfa hefur stundum verið nefnt jaðaráhrif," segir Sigríður í fréttatilkynningu.

Hún bendir á að hjúskaparstaða, tekjur, eignir, skuldir, vaxtagjöldum og fjölskyldustærð hafi áhrif í þessu dæmi. „Það er búið að tengja marga þætti saman sem flækir kerfið gríðarlega. Auk þess sem hér er tekið með í reikninginn eru afborganir námslána tekjutengdar, svo dæmið getur litið jafnvel enn verr út," segir hún.

Hún tekur tvö dæmi um undarleg áhrif kerfisins:

Jaðarskattur hjóna, sem hafa 400 þúsund krónur í laun hvort, myndi lækka ef laun annars þeirra hækkuðu skyndilega í eina milljón króna.

Skattur hjóna þar sem annað aflar allra tekna heimilisins upp á 950 þúsund myndi lækka ef þau skiptu tekjunum jafnt, þ.a. hvort hefði 475 þúsund krónur í laun.

„Almennt má segja að jaðaráhrifin séu mest á barnafjölskyldur með þunga greiðslubyrði húsnæðislána, þar sem annað eða bæði hjóna hafa góðar meðaltekjur. Sá hópur lendir öllum bótaskerðingum og fer upp um þrep í tekjuskattinum þegar hann reynir að bæta stöðu sína með því að auka tekjur sínar,"