Þjálfun hefur taugaverndandi áhrif á heilann

Parkinsonsveiki er hrörnunarsjúkdómur í heila og kemur næst á eftir Alzheimer í algengi en um 500 til 600 manns þjást af parkinson á Íslandi á hverjum tíma. Af hverju taugafrumur í heila hrörna er enn óljóst en hrörnunin verður helst í kjörnum sem meðal annars hafa áhrif á hreyfifærni.

„Við á taugasviðinu á Reykjalundi höfum markvisst sinnt parkinsonssjúklingum í hópum frá árinu 1999. Við höfum aflað okkur þekkingar og reynslu á þessum tólf árum sem við viljum miðla til annars heilbrigðisstarfsfólks,“ segir Ólöf H. Bjarnadóttir, læknir á Reykjalundi, en Reykjalundur ásamt Taugalæknafélagi Íslands og GlaxoSmithKline stendur fyrir málþingi um parkinsonsveiki í Valsheimilinu á fimmtudaginn. Málþingið er ætlað heilbrigðisstarfsfólki.

Ólöf segir margt jákvætt hafa gerst í meðferð parkinsonsveiki undanfarna áratugi. „Fyrstu dópa-mínlyfin komu á markaðinn á sjöunda áratugnum. Þá gat fólk farið að hreyfa sig. Þá hefur orðið mikil þróun í aðgerðum auk þess sem vonir eru bundnar við ígræðslur og stofnfrumur sem þó eru enn á tilraunastigi,“ segir hún.

Ólöf segir einnig hafa komið fram síðustu fimmtán ár að parkinsonsveiki er mun flóknari sjúkdómur en áður var talið. Einkennin séu ekki aðeins í hreyfingum heldur séu einnig einkenni í sjálfráða taugakerfinu auk vitrænna og andlegra einkenna. „Þessu viljum við miðla á málþinginu auk þess sem við leggjum áherslu á þá staðreynd að hreyfing og öll þjálfun hefur góð áhrif á parkinsonssjúklinga og ýmislegt bendir til þess að þjálfun hafi einnig taugaverndandi áhrif á heilann.“

Einn fyrirlesara á málþinginu er Andri Þór Sigurgeirsson sjúkraþjálfari á Reykjalundi. Hann kynnti meistaraverkefni sitt í fyrra þar sem fram komu jákvæð áhrif mikillar þjálfunar á einkenni parkinsonsveiki.

„Parkinsonssjúklingar eiga það til að taka stutt skref. Við vildum athuga hvort mikil ganga með sjónrænum bendingum (þverlæg strik með millibili sem þarf að stíga yfir) gæti haft áhrif á skreflengd þeirra til lengri tíma,“ útskýrir Andri. Tveir hópar parkinsonssjúklinga þjálfuðu fjórum sinnum í viku í fjórar vikur.

Annar með sjónrænum bendingum en hinn aðeins með hvatningu þjálfara. „Í ljós kom að sjónrænar bendingar höfðu ekki mikil áhrif en hins vegar hafði gönguþjálfunin ein og sér gríðarlega mikil áhrif á skreflengd og gönguhraða sem skiptir máli upp á göngufærni,“ segir Andri og telur niðurstöðuna mjög jákvæða því þetta staðfesti mikilvægi reglulegrar þjálfunar.

Hann jákvæð áhrif mikillar þjálfunar alltaf koma betur í ljós. „Sem dæmi eiga parkinsonssjúklingar til að tala lægra og raddstyrkurinn minnkar. Mikil þjálfun í að æfa þá að tala hátt hefur áhrif á raddstyrkinn og meira að segja sjást jákvæðar breytingar í heilanum og meiri virkni verður á svæðum sem voru skemmd,“ upplýsir Andri sem gerir ráð fyrir að það sama eigi við um líkamlega þjálfun. „Við sjáum það til dæmis hjá heilablóðfallssjúklingum að mikil þjálfun hefur einhver græðandi áhrif á heilann.„Við segjum stundum að lyfin séu númer eitt hjá parkinsonssjúklingum en að þjálfunin sé númer eitt og hálft.“

Nánari upplýsingar um dagskrá málþingsins má nálgast á reykjalundur.is.

solveig@frettabladid.is