Pistill: Forsetinn tók rétta ákvörðun í Icesavemálinu

Eftiráspekin segir að auðvelt sé að álykta sem svo að ákvörðun Ólafs Ragnars Grímssonar forseta Íslands að vísa Icesave málinu í þjóðaratkvæðagreiðslu hafi verið sú rétta. Allt í einu hafa erlendir fjölmiðlar tekið málið upp og það svo um munar. Jafnframt er augljóst að Íslendingar eiga sér marga málssvara meðal þeirra sem máli skipta á alþjóðavísu.

Þá er ekki síður fróðlegt að fylgjast með Icesave-umræðum á bloggsíðum virtra fjölmiðla á sviði viðskipta eins og til dæmis Financial Times. Þar standa nú yfir athyglisverð skoðanaskipti um annarsvegar leiðara Martin Wolf eins af ritstjórum blaðsins og hinsvegar grein í dálkinum Lex. Sjá hér: http://blogs.ft.com/economistsforum/2010/01/icelands-president-blocks-e39bn-repayment-deal-what-do-you-think/

Í Lex stendur að ef Íslendingar neiti að borga Icesave skuldir sínar sé hætta á að landinu verði útskúfað úr alþjóðasamfélaginu. Martin Wolf segir aftur á móti að ekki eigi að setja Íslendinga í skuldafangelsi.

„Málið snýst um að þröngva saklausu fólki til að taka á sig tröllvaxnar skuldbindingar sem því ber hvorki lagaleg né siðferðisleg skylda til að borga," segir Wolf m.a.

Hér heima hefur ákvörðun forsetans einnig haft mjög athyglisverðar afleiðingar. Allt í einu er kominn mikill sáttartónn í stjórnarandstöðuna um að reyna að ná einhverri sameiginlegri lendingu í málinu í samvinnu við stjórnarmeirihlutann. Sáttatónn sem nær hvergi örlaði á allan þann tíma sem Icesave málið hefur verið í meðförum Alþingis.

Þá er einnig áhugavert að sjá hin taugaveikluðu viðbrögð forystumanna Sjálfstæðisflokksins og Framsóknarflokksins við ákvörðun forsetans en Sjálfstæðismenn virðast vera tilbúnir í miklar tilslakanir bara svo ekki verði af þjóðaratkvæðagreiðslunni. Það er erfitt að átta sig á því afhverju Sjálfstæðismenn eru svona óttaslegnir við þjóðaratkvæðagreiðsluna. Framsókn virðist hinsvegar hafa gengið út frá því sem vísu að forsetinn myndi staðfesta frumvarpið og voru því teknir í bólinu ef svo má að orði komast.

Jóhanna Sigurðardóttir forsætisráðherra hefur sagt að þjóðaratkvæðagreiðslan verði haldin að öllu óbreyttu enda eigi þjóðin rétt á henni eftir allt sem á undan er gengið. Þetta er rétt mat hjá forsætisráðherra og erfitt að sjá að atkvæðagreiðslan gangi til baka nema einhverjar töluverðar tilslakanir á núverandi lánakjörum á Icesave samkomulaginu komi frá Bretum og Hollendingum.

Á meðan þingmenn halda áfram að karpa um málið á Alþingi í dag er forsetinn í essinu sínu og skorar grimmt í sókn sinni fyrir íslenska hagsmuni í erlendum fjölmiðlum. Núna síðast í sjónvarpsviðtali á Bloomberg fréttaveitunni þar sem hann hraunaði yfir matsfyrirtækið Fitch Ratings. Hvað sem segja má um forsetann og útrásardekur hans hér á árum áður verður ekki af honum skafið að hann kann að koma fyrir sig orði í erlendum fjölmiðlum.

Það er langbest úr þessu að þjóðaratkvæðagreiðslan fari fram og væntanlega mun niðurstaðan úr henni verða sú að fella Icesave frumvarpið úr gildi. Þau málalok munu væntanlega neyða Breta og Hollendinga aftur að samningaborðinu en erfitt er að spá um hvort betri samningur sé í boði. Það væri þó gott ef Íslendingar næðu betri vaxtakjörum á skuldbindingar sínar eða aukinn aðgang að þrotabúi Landsbankans.

Það er mikilvægt að ná samningum við Breta og Hollendinga. Án slíks samkomulags mun lánshæfismat ríkissjóðs verða áfram í ruslflokki og skuldatryggingaálagið halda áfram að hækka. Slíkt kemur í veg fyrir efnahagslega endurreisn Íslands og framlengir kreppuna hér um ókomin ár.