Pistill: Minning um góðan mann

Ég kynntist Steingrími Hermannssyni sem ungur blaðamaður á Tímanum í lok áttunda áratugarins á síðustu öld. Hann var um margt markverður stjórnmálamaður og hefur að mínu mati endurspeglað best hina íslensku þjóðarsál af þeim forsætisráðherrum sem hafa gengt því embætti frá lýðveldisstofnun.

Ég kynntist Steingrími fyrst persónulega í ferð vestur á Bolungavík, að mig minnir að vígja eitthverja fiskvinnslustöð, en Steingrímur var þá í stöðu sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra. Ég fékk, sem blaðamaður á Tímanum, far með ráðherranum vestur á firði í lítilli fjögurra manna rellu. Frammí sat Steingrímur og aftur í undirritaður og að mig minnir ráðuneytissjóri hans.

Á leiðinni vestur spjallaði Steingrímur mikið við flugmanninn og fékk að endingu að prufa græjurnar og stjórna vélinni um stund. Þegar við komum vestur og áttum að lenda á einhverri lítilli malarbraut meðfram fjalli í næsta firði var komið aftakaveður með miklum vindsveipum. Flugmaðurinn ákvað samt að lenda enda sagði Steingrímur það nauðsynlegt þar sem um heimakjördæmi hans væri að ræða.

Stormurinn stóð niður fjallshlíðina þannig að flugmaðurinn þurfti að koma á rellunni þvert á brautina og svo á lokasekúndunni áður en hann snerti brautina að snúa henni rétt í brautarstefnu. Við aftursætisfarþegarnir vorum í nettu áfalli meðan á þessu stóð en Steingrímur hafði orð á því við flugmanninn, með rólegri röddu sinni, hvort ekki væri réttar að lenda á brautinni fremur en upp í fjallshlíðinni.

Allt reddaðist þetta eins og sagt er og sagan er fyrst og fremst merki um hve æðrulaus og innilegur Steingrímur var í persónulegum sem og opinberum samskiptum. Þegar toppfundur þeirra Reagan og Gorbasjov var í hámæli árið 1986 í Reykjavík gat fréttalið frá einni af stærstu sjónvarpsstöðvum í heimi tekið viðtal við forsætisráðherra Íslands þar sem hann stóð á sundskýlunni á laugarbakkanum í Laugardal. Þetta er að mínu mati einhver besta landkynning sögunnar hérlendis á seinni tímum.

Hægt væri að rifja upp margar sögur af Steingrími en allar eiga þær það sammerkt að hann var þvottekta Íslendingur og naut þess vegna vinsælda langt út fyrir raðir Framsóknarflokksins. Hann var fulltrúi alls þess besta sem finna má í íslenskri þjóðarsál, Og hann var ekki í vandræðum með að viðurkenna mistök sín. Nokkuð sem aðrir í íslenskum stjórnmálum gætu lært eitthvað af.

Steingrímur er nú farinn á vit forferðra sinna. En orðstír hans lifir í minningu þeirra sem kynntust honum, hvort sem var persónulega eða opinberlega. Þjóðin mun sakna Steingríms Hermannssonar.