Bændur slökkva ljósin í skugga skelfilegrar stöðu

„Staðan er að verða skelfileg hjá garðyrkjubændum. Kostnaðurinn hefur hækkað mikið og hef ég heyrt að nokkrir íhugi að hætta heilsársframleiðslu um næstu áramót,“ segir Bjarni Jónsson, framkvæmdastjóri Sambands garðyrkjubænda.

Í greinargerð um orku-, umhverfis- og auðlindagjöld í fjárlagafrumvarpinu sem kynnt var í síðustu viku var rætt um að leggja á einnar krónu orkuskatt á hverja kílóvattstund. Fjármálaráðherra dró fljótlega úr væntanlegum álögum og sagði skatt á bilinu 20 til 30 aura á hverja stund nærri lagi.

Bjarni segir garðyrkjubændur uggandi. Þótt nefnt hafi verið að þeir verði hugsanlega undanþegnir skattinum sé ekkert í hendi. Miðað við sextíu milljónir kílóvattstunda á ári getur 30 aura skattur þýtt allt að átján milljóna króna álagningu á greinina. Þá hefur dreifikostnaður raforku til garðyrkjubænda hækkað um þrjátíu prósent frá síðustu áramótum.

„Ég hef verulegar áhyggjur á meðan ekkert hefur verið staðfest í þessu máli,“ segir Bjarni en bætir við að þótt enginn garðyrkjubóndi hafi hætt störfum af þessum sökum sé staðan erfið hjá mörgum.

Hann bendir á að garðyrkjubændur hafi slökkt á lýsingu gróðurhúsa í sparnaðarskyni en það hefur skilað átta prósenta minni orkunotkun frá áramótum. Það hefur komið niður á framleiðslunni en sautján prósentum færri tómatar hafa verið settir á markað en í fyrra. Framleiðsla á gúrkum hefur staðið í stað. Það kann að breytast fljótlega, að sögn Bjarna. „Þetta er eina vörnin,“ segir hann og bendir á að í ár hafi dregið úr framleiðslunni í fyrsta sinn frá því raflýsing var komið á í gróðurhúsum fyrir 19 árum. Á sama tíma hefur ekkert dregið úr eftirspurn og því muni innflutningur aukast.

Jón Bjarnason, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, segir að enn eigi eftir að útfæra hugmyndina um orkuskattinn og bendir á að seint í júlí síðastliðnum hafi verið settur á laggirnar starfshópur sem skoða á aukna hagkvæmni íslenskrar ylræktar og möguleika greinarinnar á komandi árum. - jab