Heilsulaus Íslendingur vitni í grófu umhverfisglæpamáli í Noregi

Íslendingurinn Vilhjálmur Benediktsson stóð fimmtíu metrum frá tveimur olíutönkum sem sprungu í Gulen í Sogni í Noregi árið 2007. Samkvæmt fréttavefnum TV2nyhetene varð hann fyrir alvarlegri eitrun og hefur verið heilsulaus síðan þá.

Nú er svo komið að norska ríkið hefur lögsótt eiganda olíutankanna, Trond Emblem, fyrir alvarleg umhverfisspjöll. Vilhjálmur er eitt af fjölmörgum vitnum málsins en hann virðist hafa fengið verstu eitrunina af þeim átta hundruð einstaklingum sem hafa verið rannsakaðir af læknum.

Vita ekki hvað var í tönkunum

Það var fyrir tveimur árum sem tveir olíutankar sprungu í Vestur Noregi. Fjöldi fólks leitaði til læknis vegna mengunar frá brunarústunum. Um það bil 200 tonn af úrgangsolíu brunnu. Talið er að brennisteinssýra hafi verið í úrganginum og borist um svæðið eftir brunann. Forsvarsmenn olíuhreinsunarstöðvarinnar hafa ekki vilja svara áleitnum spurningum um það hvað var í tönkunum.

Vilhjálmur var einn af þeim sem unnu á svæðinu eftir sprenginguna. Nú er er hann fárveikur.

„Það sést kannski ekki á mér, en ég er ekki með sömu orkuna og ég hafði," sagði Vilhjálmur í viðtali við TV2 í Noregi.

Rifnaði eins og niðursuðudós

Hann er sérfræðingur í að setja upp fiskeldiskvíar og hefur ávallt unnið úti. Hann var staddur 50 metrum frá tönkunum rétt áður en þeir sprungu. Í viðtali við TV 2 lýsir hann því þannig að hann og vinnufélagar hafi heyrt undarlegt hljóð mínútu fyrir sprenginguna.

„Skyndilega opnaðist tankurinn eins og niðursuðudós," segir Vilhjálmur í viðtali við TV2 þegar hann lýsti gríðarlegri sprengingu sem varð.

Hann kom sér í var. Daginn eftir snéri hann aftur til vinnu. Hann segist hafa fundið sterka lykt í loftinu. Efni, blönduð vatni flutu víðsvegar um svæðið.

Andaði að sér mengun frá morgni til kvölds

„Við önduðum að okkur loftinu frá degi til kvölds," segir Vilhjálmur sem er einn af áttahundruð sem yfirvöld í Noregi hafa rannsakað eftir sprenginguna. Í sumar kom svo niðurstaða rannsóknanna frá Háskólanum í Haukeland en þá kom fram að fæstir af þeim áttahundruð væru alvarlega veikir vegna sprengingarinnar. Engu að síður verður fylgst náið með þeim næstu fimm árin.

Svo virðist vera sem Vilhjálmur hafi orðið fyrir alvarlegustu eitruninni eftir sprenginguna.

„Við fengum engar upplýsingar um það hvað var í tönkunum, annað en að þarna hafði verið úrgangur," sagði Vilhjálmur við TV2.

Ákærðir fyrir alvarleg umhverfisspjöll

Nú er svo komið að norska ríkið hefur lögsótt Trond Emblem, eiganda olíuvinnslustöðvarinnar, fyrir alvarleg umhverfisbrot. Réttarhöldin hefjast í nóvember en meðal vitna er Vilhjálmur sjálfur.

Vilhjálmur er fjölskyldumaður og hann getur ekki unnið lengur. Hann vonast til þess að þeir sem eru ábyrgir verði dæmdir fyrir glæpi sína og neyddir til þess að borga þolendum skaðabætur samkvæmt TV2.

Hægt er að nálgast sjónvarpsviðtal og grein um málið hér.