Jafnrétti í atvinnulífinu

Bergur Sigurðsson skrifar um atvinnumál.

Eins og kunnugt er var hlutur karla afgerandi mikið stærri en hlutur kvenna í aðdraganda hrunsins. Stjórnir fjármálastofnana voru þétt setnar karlmönnum og tiltölulega fáar konur var að finna í forystusveit fjármála- og atvinnulífs. Kynin eiga margt sameiginlegt en að sama skapi eru þau að mörgu leyti ólík.

Eitt það sem aðgreinir þau er að karlmenn eru almennt áhættusæknari en konur. Ekki verður framhjá því horft að einsleitni og áhættusækni forystusveitarinnar hafi orðið þess valdandi að hér fór allt á annan endann.

En þrátt fyrir ríkan hlut karla í aðdraganda hrunsins hafa komið fram vísbendingar um að konum í stjórnum fyrirtækja hér á landi hafi enn fækkað nú eftir hrunið. Hvað ber þá til bragðs að taka?

Norska leiðinMeð það að markmiði að stuðla að jafnari hlutföllum kvenna og karla í áhrifastöðum í atvinnulífinu liggur fyrir tillaga um breytingar á lögum um hlutafélög og lögum um einkahlutafélög. Viðskiptanefnd Alþingis hefur í umfjöllun sinni um málið horft til Noregs sem stendur öðrum þjóðum framar er kemur að jafnræði kynjanna í stjórnum fyrirtækja. Nefndin leggur því til að lögfesta að bæði kyn skuli eiga fulltrúa í stjórnum fyrirtækja sem hafa 50 starfsmenn eða fleiri. Séu fleiri en þrír í stjórn fyrirtækis skal tryggt að hlutfall hvors kyns sé ekki minna en 40%. Atvinnulífið hefur fjögur ár til þess að laga sig að þessari nýju löggjöf þar sem lagt er til að ákvæðin taki gildi í september 2013.

Nái frumvarpið fram að ganga blasir við að hlutur kvenna og áhrif þeirra í atvinnulífinu munu fara mjög vaxandi á næstu árum. Sú breyting er líkleg til þess að bæta hag og draga úr áhættu í rekstri fyrirtækja. Bættur hagurSamkvæmt niðurstöðum rannsókna í Finnlandi og Danmörku skila fyrirtæki sem hafa kvenkyns forstjóra eða blandaðar stjórnir meiri arðsemi en þau félög sem hafa einsleitar stjórnir. Í nýlegri rannsókn sem gerð var hér á landi þar sem 101 fyrirtæki var skoðað koma sams konar vísbendingar fram. Rannsóknin leiddi í ljós að arðsemi eigin fjár er betri í fyrirtækjum með blandaðar stjórnir en þar sem karlmenn eru einir við völd.

Auk betri áhættustýringar og aukinnar arðsemi eigin fjár er líklegt að aukið vægi kvenna í stjórnum fyrirtækja muni leiða til þess að kynbundnum launamun verði loks útrýmt. Þar með næðist sigur í einu helsta baráttumáli jafnréttissinna til margra ára.

Höfundur er framkvæmdastjóri þingflokks Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs.