Wa-Mu aðferðin

Tilkynnt var í gær, vonum seinna, um samkomulag við Breta, Hollendinga og aðrar þjóðir Evrópusambandsins um lyktir Icesave-málsins, einhverrar harðvítugustu milliríkjadeilu í sögu þjóðarinnar.

Niðurstaðan er sú að Íslendingar ábyrgjast lágmarksinnstæðutryggingar vegna innlánsreikninganna margfrægu og fá til þess gríðarhá lán frá þjóðum innan Evrópusambandsins, en fá svo tækifæri til þess að koma eignum gamla Landsbankans í verð á móti. Með þessu vonast bjartsýnir menn til þess að íslenska ríkið og þar með þjóðin komi út á sléttu, þar sem eignir bankans hafi verið töluvert umfram skuldir. En hinir svartsýnu áætla að þar með geti fallið á þjóðina skuldbinding til lengri framtíðar upp á jafnvel nokkur hundruð milljarða króna og munar um minna.

Deilan vegna Icesave-innlánsreikninganna kom upp nokkru fyrir hrun íslensku bankanna, eins og frægt samtal íslenska og breska fjármálaráðherrans vitnaði um. Hingað til hafa íslensk stjórnvöld haldið því fram að sú flókna deila hefði ekkert með neyðaraðstoð Alþjóðagjaldeyrissjóðsins að gera, hvað þá mögulegar lánveitingar fleiri ríkja, okkur til handa. Þetta væru tvö óskyld mál. Annað hefur komið á daginn og síðustu daga hefur öllum verið ljóst að ekkert yrði af aðstoð Alþjóðagjaldeyrissjóðsins fyrr en Icesave-deilan yrði til lykta leidd. Flest bendir raunar til að íslenskum stjórnvöldum hafi mátt vera ljós sú afstaða sjóðsins allan tímann.

Wa-Mu aðferð Davíðs Oddssonar, formanns bankastjórnar Seðlabankans, sem hann kynnti í frægu Kastljósviðtali, stæðist ekki alþjóðalög og gæti leitt til algerrar einangrunar Íslands á alþjóðavettvangi.

Rifjum upp þegar formaður bankastjórnar Seðlabankans kvað upp úr með það, að ekki stæði til að greiða erlendar skuldir „óreiðumanna". Þvert á móti stæði til að fara sömu leið og Bandaríkjamenn hefðu gert við gjaldþrot Washington Mutual bankans (WaMu).

„Við skiptum bönkunum upp í innlenda og erlenda starfsemi. Við tökum eigið féð að meginefni til og látum það fylgja erlendu starfseminni. Þannig að erlendu kröfuhafarnir fá meira í sinn hlut en sem nemur innlendu starfseminni," sagði Davíð þá og taldi að erlendir kröfuhafar hefðu þetta 5 til 15 prósent upp í kröfur sínar. „Tiltölulega mjög fljótlega þá erum við með ríki sem er skuldlaust, eða skuldlítið í erlendum skuldum, og við erum skyndilega með þjóðarskuldir sem eru orðnar sáralitlar," sagði Davíð og bætti við: „Menn verða að átta sig á því að við erum að draga úr skuldafargi þjóðarinnar, en ekki auka það. Það tekur tíma að síast inn."

Varla þarf að orðlengja það, að nær ekkert af þessari djörfu áætlun, sem sett var fram fyrir aðeins fáum vikum, hefur gengið eftir. Við ætluðum að draga úr „skuldafargi þjóðarinnar" en verðum þess í stað ein skuldsettasta þjóð heims. Orðspor okkar hefur beðið hnekki, því við-borgum-ekki-áætlun stjórnvalda var talin ógn við evrópskan fjármálastöðugleika, hvorki meira né minna.

Þannig fór um hina íslensku Wa-Mu aðferð.