Íbúðalánsjóður heildsölubanki?

Félagsmálaráðherra fór til Bandaríkjanna í vor ásamt forsvarsmönnum Íbúðalánasjóðs til að kynna sér starfsemi heildsölubanka þar í landi. Félagsmálaráðherra segist ekki hafa séð lánasamninga Íbúðalánasjóðs við banka og sparisjóði en ætli að kalla eftir þeim núna. Lánasýsla ríkisins sem fer með ríkisábyrgðasjóð varaði sterklega við þeim uppgreiðsluvanda sem gæti skapast hjá sjóðnum þegar tekin var ákvörðun um að skipta út skuldabréfum með uppgreiðsluheimild til að ná betri fótfestu á erlendum mörkuðum. Forsvarsmenn Íbúðalánasjóðs hlustuðu ekki á mótbárur og skiptu út áttatíu prósentum bréfanna samkvæmt ráðleggingum frá þýskum banka. Eftir að bankarnir komu inn á markaðinn fór fólk að skuldbreyta lánum sínum og upphæðiun nemur eitthundrað og fimmtíu milljörðum. Áttatíu milljarða hefur sjóðurinn lánað bönkum og sparisjóðum, annað hefur hann getað nýtt til að greiða upp lán og aðrar skuldbindingar. Vegna þessa þurfti að breyta áhættustýringarkerfi sjóðins sem gerði ráð fyrir að sjóðurinn mætti lána fimm milljarða til banka og sparisjóða. Það sprakk eftir fimm mánuði. Nýtt kerfi var tekið í notkun um áramót en samkvæmt því er sjóðnum var leyfilegt að lána bönkum og sparisjóðum eins háar upphæðir og þá lystir. Lánasýsla ríkisins var hinsvegar ekki látin vita af nýju reglugerðinni fyrir en í maí.   Bankarnir hafa sýnt því áhuga að Íbúðalánasjóður verði heildsölubanki sem láni bönkunum ríkistryggt fé. Sú lánastarfsemi sem sjóðurinn hefur stundað hjá bönkum og sparisjóðum minnir um margt á slíkt fyrirkomulag, en lánasamningarnir sjálfir eru þó komnir skrefinu lengra enda tekur Íbúðalánasjóður þar á sig alla ábyrgð. Félagsmálaráðherra hefur sjálfur vísað til að lánin eigi sér lagastoð í áhættustýringu bankans og komi heildsölustarfsemi með peninga ekkert við.   Árni Magnússon segir að ferðin til Bandaríkjanna hafi verið farin til upplýsingar. Hann hafi reyndar farið til fleiri landa, þar á meðal Norðurlanda til að kynna sér húsnæðiskerfið þar. Hann segir koma til greina að stofna heildsölubanka hérlendis en ekkert sé ákveðið og engin sérstök undibúningvinna sé hafin. Hann segir jafnramt að ákveðin grundvallaratriði skipta máli, en þau eru m.a. að fólkið í landinu hafi aðgang að hagkvæmasta lánsfé til langs tíma. Hann segist ekki hafa séð lánasamninga bankanna og Íbúðalánasjóðs en sagðist vera búinn að kalla eftir þeim og hyggst kynna sér þá. Hann reiknar með að fá þá í hendurnar á morgun. Hann sagði jafnframt að það væri ekki í hans verkahring að gera þá opinbera. En honum finnst ástæða til að gera þá opinbera þar sem ekkert í samningunum sé þess eðlis að ástæða sé til þess að fela þá.