Leita til Úkraínu­manna vegna íranskra sjálfsprengidróna

Selenskí segir Úkraínumenn tilbúna til að deila reynslu sinni en Rússar hafa um árabil gert svo gott sem daglegar árásir á Úkraínu með sambærilegum drónum, sem þeir fengu upphaflega frá klerkastjórninni í Íran.

Í frétt Politico segir að í janúar hafi Rússar notað 143 sjálfsprengidróna gegn Úkraínu á degi hverjum, að meðaltali. Af þeim drónum skutu Úkraínumenn 122 niður, að meðaltali.

Drónarnir eru tiltölulega ódýrir í framleiðslu en flugskeyti í vestræn loftvarnarkerfi sem hafa ítrekað verið notuð til að skjóta þá niður eru mun dýrari og þar að auki tekur mun meiri tíma að framleiða þau. Meðal annars hafa ríki Mið-Austurlanda verið að nota Patriot-loftvarnarkerfi til að skjóta niður drónana en þau eru hönnuð til að granda skotflaugum, stýriflaugum og herþotum.

Skotflaugar eru, í einföldu máli sagt, eldflaugar sem fljúga langt til himins og falla síðan til jarðar á gífurlega miklum hraða. Þess vegna er mjög erfitt að skjóta þær niður.

Bandaríkjamenn hafa verið að nota eigin skotflaugar í árásir á Íran en það er í fyrsta sinn, þar sem Bandaríkjamenn máttu ekki nota slíkar flaugar samkvæmt gömlu samkomulagi við Rússa, sem er nú ekki lengur í gildi.

Flugskeyti fyrir dróna og kennslu

PAC-3 flugskeyti, sem eru notuð í Patriot-loftvarnarkerfi, kosta um fjórar milljónir dala stykkið. Íranskur sjálfsprengidróni kostar um það bil þrjátíu þúsund dali, en það getur verið breytilegt eftir tegundum.

Vegna mikils kostnaðar við þessi flugskeyti hafa Úkraínumenn þróað eigin leiðir til að granda þessum drónum. Meðal annars hafa þeir notað þyrlur, gert breytingar á ódýrum flugskeytum fyrir herþotur svo hægt sé að stýra þeim með leisergeislum og jafnvel notað gamlar tveggja sæta flugvélar þar sem farþeginn er vopnaður haglabyssu og/eða riffli til að skjóta drónana niður.

Ein besta leiðin sem Úkraínumenn hafa þróað eru hraðskreiðir fyrstu persónu drónar, sem stýrt er með sýndarveruleikagleraugum, en þeir eru tiltölulega ódýrir og auðveldir í framleiðslu. Helsti galli þeirra er þó sá að þeir virka mun verr þar sem vindur er mikill.

Úkraínskur embættismaður sagði í dag að Úkraínumenn hefðu varað við þessari hættu á undanförnum árum. Notkun þessara sjálfsprengidróna myndi aukast og að þeir gætu valdið gífurlegum skaða.

Í færslu sem hann birti á samfélagsmiðlum í dag sagði Selenskí að Úkraínumenn væru tilbúnir að aðstoða umrædd ríki og sagðist hann hafa gert öðrum ljóst að Úkraínumenn væru í stríði. Úkraínumenn skorti það sem hin ríkin hefðu nóg af.

Vísaði hann sérstaklega til flugskeyta í Patriot-loftvarnarkerfi og gaf til kynna að Úkraína gæti skipt á tækni og reynslu fyrir flík flugskeyti. Úkraínumenn hafa lengi kvartað yfir skorti á slíkum flugskeytum sem þeir nota til að skjóta niður rússneskar skotflaugar.

Framleiðslan langt frá því að anna eftirspurn

Stríð Bandaríkjanna og Ísrael gegn Íran er líklegt til að hagnast Rússlandi töluvert. Olíuverð hefur þegar tekið kipp upp á við og á því græða Rússar. Þá er það einnig í þeirra hag að flugskeytum í Patriot-kerfi sé sóað.

Það óttast Úkraínumenn, þar sem framleiðsla hefur ekki annað eftirspurn. Langt því frá. Mörg ríki Evrópu hafa sent það sem þau geta til Úkraínu en eru á biðlista hjá bandarískum framleiðendum og búast ekki við því að geta fyllt á vopnabúr sín á nýjan leik á næstu árum.

Þjóðverjar pöntuðu til að mynda átta ný Patriot-loftvarnarkerfi árið 2024. Enn sem komið er hafa yfirvöld í Þýskalandi ekki einu sinni fengið á hreint hvenær þau gætu átt von á því að fá fyrsta kerfið í hendurnar.

Samkvæmt frétt Wall Street Journal framleiddi Lockheed Martin einungis sex hundruð PAC-3 flugskeyti allt síðasta ár. Tvö slík þarf til að skjóta niður eina skotflaug og jafnvel það þriðja ef þau fyrstu tvö klikka.

Þessi flugskeyti eru svo gott sem eina vörn Úkraínumanna gegn rússneskum skotflaugum en Rússar framleiða um áttatíu slíkar á hverjum mánuði.

Bandaríkjamenn og aðrir í Mið-Austurlöndum eru taldir hafa skotið hundruðum PAC-3 flugskeyta gegn írönskum sjálfsprengidrónum á undanförnum dögum. Þeir hafa einnig notað flugskeytin til að skjóta niður íranskar skotflaugar.

Stundum komast skotflaugarnar þó fram hjá þessum loftvarnarkerfum, eins og sjá má á meðfylgjandi myndbandi frá Barein.

Hafa viljað gera árásir á verksmiðjur

Úkraínumenn hafa lengi beðið bakhjarla sína um langdrægari vopn en þeir hafa haft aðgengi að. Með þeim hafa þeir viljað gera árásir á verksmiðjur Rússa og draga úr framleiðslu eldflauga og dróna og draga þannig úr árásum á Úkraínu og þörf Úkraínumanna á skotfærum í loftvarnarkerfi.

Frá Bandaríkjunum hafa Úkraínumenn fengið ATACMS-eldflaugar í HIMARS-vopnakerfi, SCALP-stýriflaugar frá Frakklandi og Storm Shadow-stýriflaugar frá Bretlandi. Þessar eldflaugar drífa um tvö hundruð til tvö hundruð og fimmtíu kílómetra, samkvæmt Selenskí.

Mikið kapp hefur verið lagt á það í Úkraínu að framleiða þeirra eigin stýriflaugar og er sú vinna byrjuð að skila árangri. Með þeim hefur Úkraínumönnum tekist að gera árásir í meira en þúsund kílómetra fjarlægð frá landamærum Rússlands.

Um tíma leit út fyrir að Úkraínumenn gætu fengið Tomahawk-stýriflaugar frá Bandaríkjunum. Það eru eldflaugar sem drífa allt að 2.500 kílómetra og hefðu nýst Úkraínumönnum verulega.

Sjá einnig: Vill vita hvað Úkraínumenn vilja gera við bandarískar stýriflaugar

Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, neitaði á endanum beiðni Úkraínumanna.

Í viðtali við Independent segir Selenskí að hann hafi séð mismunandi áætlanir um hve margar stýriflaugar Bandaríkjamenn hafi notað gegn Íran. Það hafi verið allt að tvö þúsund á fyrstu tveimur dögunum.

„Veistu hvað ég bað um margar frá Bandaríkjunum? Tvö hundruð, ég sagði eða láttu okkur bara hafa hundrað.“