Bera á­byrgð á þjófnaði gámsins en sleppa með skrekkinn

Talsverða athygli vakti í byrjun júlí í fyrra þegar Vísir greindi frá því að gámi í eigu pípulagningafyrirtækisins Landslagna, sem staðsettur var á einkalóð þess, hefði verið fluttur út fyrir bæjarmörkin án vitundar eiganda Landslagna. Þar hefði pípulagningar- og hreinlætisvörum að andvirði tíu til fjórtán milljóna króna verið stolið úr gámnum.

Almar Gunnarsson pípulagningameistari er eigandi Landslagna ehf. Í samtali við fréttastofu í fyrra sagðist hann hafa geymt vinnuáhöld í fjörutíu feta gámi á einkalóð Landslagna við Fiskislóð í Reykjavík. Honum hefði brugðið í brún þegar hann mætti á Fiskislóð og gámurinn verið á bak og burt.

Fengu beiðni frá ókunnugum

Síðar hefði hann komist að því að flutningaþjónustan ET hefði fengið beiðni frá ótilgreindum manni um að flytja gáminn á geymslusvæði á Hólmsheiði. Almar hefði þá farið á svæðið, þar sem hann kom að gámnum tómum.

Þá sagðist hann myndu stefna ET flutningum til þess að fá tjón sitt bætt, en hann teldi það hlaupa á allt að fimmtán milljónum króna. ET ehf. heitir í dag Gámaflutningar ehf.

Krafðist tæpra níu milljóna

Í dómi Héraðsdóms Vesturlands, sem kveðinn var upp í gær, segir að Landslagnir hafi höfðað mál á hendur Gámaflutningum þann 7. apríl síðastliðinn og krafist 8,65 milljóna króna ásamt vöxtum. Landslagnir hafi lækkað kröfu sína við meðferð málsins.

Landslagnir hafi byggt kröfu sína á því að félagið ætti skaðabótakröfu á hendur Gámaflutningum vegna saknæmrar og ólögmætrar háttsemi af hálfu starfsmanns félagsins, sem hafi valdið tjóni.

Auðvelt hefði verið að fá staðfestingu í tölvuskeyti

Í dóminum segir að í málinu blasi við að engin könnun hafi verið gerð á þeim sem óskaði eftir flutningi gámsins. Fyrir liggi að umræddur maður hafi verið ókunnur Gámaflutningum með öllu og þótt sá hafi vísað til fyrirtækis í rekstri sé ekki hægt að fallast á að starfsmönnum Gámaflutninga hafi verið rétt að fallast athugasemdalaust á umrædda beiðni einungis af þeim sökum. Aukinheldur liggi fyrir í málinu að Gámaflutningar hafi hvorki fyrr né síðar átt í nokkrum viðskiptum við umrætt félag. 

Ekki hafi verið sýnt fram á að hægt sé með góðu móti að kanna eignarhald á gámi sem þessum og ágreiningslaust virðist að engin aðgengileg opinber skráning sé til um þetta lausafé frekar en almennt. Sú staðreynd hljóti hins vegar að fella enn meiri aðgæsluskyldu á Gámaflutninga um að kanna frá hverjum flutningsbeiðni stafar. Sérstaklega hljóti sú skylda að vera rík þegar Gámaflutningar vita, þegar verkbeiðni berst, engin deili á þeim sem um biður. 

„Við blasir jafnframt að afar auðvelt er að kalla eftir staðfestingu í gegnum tölvuskeyti líkt og stefndi virðist reyndar oft gera eða fylgibréfi frá sendanda samkvæmt landflutningalögum. Ýmsar leiðir og ekki mjög krefjandi eru þannig sjáanlegar til að draga a.m.k. úr þeirri hættu að eitthvað í líkingu við það sem hér er til umfjöllunar gerist. Í þessu máli bar einnig svo við, og því hefur ekki verið mótmælt, að fyrir lá að skráður eigandi þeirrar lóðar sem gámurinn stóð á var annar en sá sem bað um flutninginn og gámurinn sjálfur bar engin merki sem gáfu til kynna eignarhald. Engin könnun var þó gerð á þessu.“

Þurfi að tryggja sér lágmarksupplýsingar

Þá segir í dóminum að engu máli geti skipt að mati dómsins við sakarmatið þótt afar litlar líkur séu á því að menn sem óski eftir slíkum flutningi séu að villa á sér heimildir eða að þetta hafi aldrei gerst áður hjá Gámaflutningum. 

Á félaginu hljóti að hvíla sú skylda að tryggja sér að minnsta kosti einhverjar lágmarksupplýsingar í þessum efnum í stað þess að aka á tilvísaðan stað og færa úr stað og um langan veg fjármuni sem sannanlega eru eign annars. Gámaflutningar hefði þá enga hugmynd um það hvað í gámnum væri og ekki leitað eftir þeim upplýsingum. 

„Því var hann í fullkominni óvissu þegar hann tók að sér verkið, um hvort þarna væri um að ræða flutning á tómum gám, gám með einhverjum verðmætum í eða jafnvel mjög miklum verðmætum. Starfsmanni stefnda hefði þá verið rétt að staldra við þegar hann kom á umrætt svæði og fyrir lá að sá sem pantaði flutninginn og ætlaði að koma á staðinn var hvergi sjáanlegur en miðað við framburð málsins á leiðinni. Þess í stað ákveður starfsmaður stefnda að taka gáminn af svæði þar sem engin vakt var og enginn til að veita upplýsingar um gáminn eða geymslusvæðið og á óvaktað svæði utan bæjarmarka.“

Með vísan til framangreindra atvika málsins telji dómurinn að starfsmenn Gámaflutninga hafi sýnt af sér saknæmt og ólögmætt gáleysi, en ólögmæti verknaðarins hafi falist í því að fjarlægja án nokkurrar aðgæslu talsverð verðmæti sannanlega í eign annars manns án þess að hafa til þess fullgilda heimild. Á þessari háttsemi beri Gámaflutningar ábyrgð samkvæmt reglum almenns skaðabótaréttar um ábyrgð vinnuveitanda á skaðaverkum starfsmanna. 

Sannaði ekki tjónið en fékk að hluta til greitt úr tryggingum

Aftur á móti segir í dóminum að engin bókhaldsgögn hafi verið lögð fram af Landslögnum, sem styðji við bótakröfu félagsins, önnur en reikningar frá Byko fyrir pípulagningarvörum.

„Ekki liggja frammi gögn sem sýna fram á lagerstöðu eða að umræddur búnaður og tæki hafi verið hluti af lager stefnanda og legið óhreyfður sem slíkur í allan þennan tíma. Þá hafa ekki verið lögð fram gögn sem sýna fram á eða styðja að allur þessi verðmæti búnaður hafi verið keyptur í tiltekið verk stefnanda eða eftir atvikum að um nauðsynleg kaup hafi verið að ræða að stærstum hluta.“

Þá segir að fram hafi komið í framburði starfsmanns tryggingafélags Landslagna, sem greiddi félaginu 1,2 milljónir króna vegna málsins, að tryggingafélagið hefði engar upplýsingar haft sérstaklega um innihald þessa gáms og gámurinn ekki verið sérstaklega tryggður. Greiðsla tryggingabóta hafi því farið fram á grundvelli margra ára viðskiptasambands við Landslagnir án þess að félagið hefði talið atvikið bótaskylt. Engar upplýsingar hefðu þannig legið fyrir um þennan gám hjá félaginu og þau miklu verðmæti sem í honum voru.

„Þar sem ekki liggja fyrir staðfestingar úr bókhaldi stefnanda um þennan lager og að hann hafi verið með öllu óhreyfður allt frá því að hann var keyptur er því að mati dómsins útilokað að slá því föstu hvaða verðmæti hafi þarna farið forgörðum fyrir stefnanda. Ekki er í því sambandi hægt að horfa fram hjá því að stefnandi hefur ekki brugðist með fullnægjandi hætti við þeirri málsástæðu stefnda varðandi meint tjón að ósannað sé í málinu hvaða verðmæti, ef einhver, hafi verið í gámnum þegar hinn bótaskyldi atburður varð.“

Því væri niðurstaða dómsins sú að sýkna Gámaflutninga af öllum kröfum Landslagna. Málskostnaður félli niður milli aðila.