Nýir ofnar skemmast vegna súr­efnis í heita vatninu

Að sögn pípara hefur það skeð óvenjuoft í nýbyggingunum með opnum hitavatnskerfum í Reykjanesbæ síðasta rúma hálfa árið að handklæðaofnar leki.

„Ástæðan er óeðlilega mikil súrefnismyndun í hitaveitukerfinu,“ segir Benedikt Guðbjörn Jónsson, sem rekur Benna pípara ehf., en hann segist hafa þurft að sinna tólf slíkum verkefnum frá ársbyrjun. Handklæðaofnar í nýbyggingum endist því stundum aðeins í nokkra mánuði. Handklæðaofnar séu upp til hópa gerðir úr þynnra stáli en venjulegir ofnar.

Það er hlutverk HS Veitna að dreifa vatni á Suðurnesjum sem framleitt er af HS Orku í Svartsengi og fjarlægja súrefni úr því áður en það er afhent til dreifingar. Í svari frá HS Veitum segir að súrefni hafi vissulega mælst í vatninu í sumar en að gildin hafi ekki verið „óvenjuhá“.  En þó virðist áhrifa gæta í Reykjanesbæ.

„Ég er búinn að skipta um ofna tvisvar í sömu íbúð á nokkrum mánuðum,“ heldur Benni pípari áfram. Honum skilst að á undanförnum árum hafi verið dregið úr svokölluðum vörnum í ofnunum og þess vegna gerist þetta aðallega í nýbyggingum. „Þá ryðgar þetta strax.“

Aftur á móti beri minna á þessum vandræðunum í eldri byggingum þar sem hálfgerð vörn myndist inn í ofnunum með aldrinum þegar „það kemur svona skítur inn.“ 

Upphitað ferskvatn

Heita vatnið sem dreift er til íbúa og atvinnulífs á Suðurnesjum er upphitað ferskvatn, skrifar Sigrún Inga Ævarsdóttir, upplýsingafulltrúi HS Veitna, í svari við fyrirspurn fréttastofu.

Í upphituðu vatni sé aukin áhætta á að súrefni geti verið í vatninu og er því í leiðbeiningum og tengiskilmálum bæði hönnuðum og pípulagningameisturum bent á að taka tillit til þess að á svæðinu geti mælst súrefni í heita vatninu.

Íbúum stafi engin hætta af neyslu á súrefnisríku vatni, hvorki heitu né köldu.

„HS Veitur reka kerfin með það að markmiði að lágmarka þessa áhættu, fylgjast með súrefnisinnihaldi vatnsins og bregðast við frávikum eins og kostur er,“ segir í svari Sigrúnar.

„Mikilvægt er að komi fram að ekki er hægt að útiloka súrefnisinnihald í vatninu og því skiptir máli að við hönnun og efnisval húskerfa á svæðinu sé tekið tillit til þess.“

Gæti tengst gosinu

Sigrún skrifar að ýmsar ástæður geti verið fyrir því að súrefni mælist í heitu vatni.

„Má sem dæmi nefna að súrefni gæti hafa komist inn á kerfið þegar það tæmdist vegna eldgossins í febrúar 2024. Hafa ber í huga að súrefni getur setið í ofnum sem liggja hátt og eru ekki lofttæmdir af húseigendum.“

Þegar stofnlagnir eða dreifikerfi tæmist vegna tjóns eða viðhaldsframkvæmda geti myndast loft í lögnum og mikilvægt sé að húseigendur hugi að því ef heitt vatn fer af kerfinu að ofnakerfi séu loftæmd.

Hver ber ábyrgð?

„Íbúðareigandinn situr eiginlega uppi með tjónið,“ segir Benedikt pípari við Vísi. Þegar fyrst hafi farið að bera á þessum vandræðum hafi píparinn tekið kostnaðinn á sig í gegnum samning sinn við Byko byggingavöruverslun. „En svo þegar tilfellum fór að fjölga byrjuðu þeir að bakka með þetta,“ segir Benni.

Sumir byggingarverktakar hafi tekið á sig kostnað, en ekki séu allir svo heppnir. „Vandamálið er hvorki píparans né byggingarverktakans,“ segir hann.

Sigrún hjá HS Veitum bendir á að áhættan af súrefni í hitaveituvatni sé meiri á Suðurnesjum og því þurfi að taka tillit til þess við hönnun, efnisval og rekstur húskerfa.

„Lokuð kerfi, það er notkun á varmaskiptum í húskerfum, eru öruggasta leiðin til að draga úr þessari áhættu. Með hliðsjón af framangreindu ábyrgjast HS Veitur ekki tjón sem kann að verða á ofnakerfum og tengdum búnaði vegna tæringar.“