Fjármálaráðherrann neitar að afhenda skattskýrslur Trump

Nær öruggt þykir að deilur bandarískra þingnefnda og ríkisstjórnar Donalds Trump um skattskýrslur forsetans fari fyrir dómstóla eftir að Steve Mnuchin, fjármálaráðherra, hafnaði beiðni nefndanna um skýrslunnar þrátt fyrir stefnur þess efnis.

Eftir að demókratar náðu meirihluta í fulltrúadeild Bandaríkjaþings í kosningum í nóvember hafa þeir beitt formennsku sinni í þingnefndum til þess að rannsaka Trump og veita ríkisstjórn hans aðhald. Fjárlaganefnd fulltrúadeildarinnar krafðist þess þannig að fá skattskýrslur Trump afhentar og vísaði til laga sem veita henni heimild til þess.

Forsetinn hefur aldrei viljað opinbera þær þrátt fyrir áratugalanga hefð fyrir því að forsetaframbjóðendur geri það. Demókratar hafa sagt að þeir þurfi að fá skattskýrslurnar til þess að þingnefndin geti uppfyllt eftirlitshlutverk sitt.

Mnuchin tilkynnti nefndinni í gær að hann ætlaði ekki að afhenda henni skattskýrslurnar, að sögn Washington Post. Mat hans og dómsmálaráðuneytisins að það væri ekki löglegt og vísaði til persónuverndarsjónarmiða. Fullyrti hann að krafa þingnefndarinnar yrði að „þjóna lögmætum þinglegum tilgangi“ og að það gerði beiðni demókrata ekki.

Þetta eru sömu rök og málsvarar forsetans hafa haldið á lofti og notað til að hafna kröfum þingsins um gögn, upplýsingar og vitnisburð um ýmis mál undanfarið. Nýlega höfðaði forsetinn, fjölskylda hans og fyrirtæki mál til að koma í veg fyrir að fjármálastofnanir afhentu þinginu gögn sem þeim hafði verið stefnt til að afhenda.

Demókratar sem mynda meirihluta í dómsmálanefnd fulltrúadeildarinnar ætla að greiða atkvæði í dag um hvort hún telji William Barr hafa sýnt Bandaríkjaþingi beina óvirðingu með því að neita að verða við stefnu hennar um að fá rannsóknarskýrslu Roberts Mueller, sérstaka rannsakanda dómsmálaráðuneytisins, afhenta óritskoðaða í heild sinni.

Gætu tafið afhendingu í mánuði eða ár

Lögspekingar segja að málatilbúnaður Trump og ríkisstjórnar hans byggist á veikum grunni og að það væri fordæmalaust ef Mnuchin hafnaði þingnefndinni um skattskýrslurnar. Kveðið hefur verið á um rétt þingnefndarinnar til að kalla eftir skattskýrslum í lögum allt frá 1923. Engir fyrirvarar eru um hvað nefndinni gengur til með slíkum kröfum í lögunum.

Höfnunin gæti þó dugað til að draga málin á langinn fyrir dómstólum og koma þannig í veg fyrir að demókratar komist yfir mögulega skaðlegar upplýsingar um forsetann og ríkisstjórn hans fyrir forsetakosningarnar á næsta ári. Mnuchin skýrði ekki frekar rökstuðningi dómsmálaráðuneytisins en sagði að það myndi brátt birta nánari skýringar.

AP-fréttastofan segir að demókratar gætu næst reynt að stefna skattstofu Bandaríkjanna (IRS) um skýrslur forsetans eða höfða mál fyrir dómstólum.

Trump hefur þráast við að birta skattskýrslur sínar allt frá því í kosningabaráttunni árið 2016. Í fyrstu færði hann þau rök fyrir því að skattayfirvöld væru að endurskoða skýrslurnar og því gæti hann ekki opinberað þær. IRS sagði að endurskoðunin væri engin fyrirstaða fyrir því að frambjóðandinn birti skýrslurnar. Á endanum birti Trump skýrslurnar aldrei.

Öfugt við fyrri forseta sleit Trump heldur ekki á öll tengsl við viðskiptaveldi sitt þegar hann tók við embætti. Það hefur vakið upp spurningar um mögulega hagsmunaárekstra forsetans vegna viðskipta erlendra ríkja við hótel og klúbba í hans eigu. Ómögulegt hefur verið að svara þeim spurningum vegna leyndarinnar sem ríkir um fjármál forsetans. Dómsmálaráðherrar úr röðum demókrata hafa meðal annars höfðað mál á þeim forsendum að Trump brjóti gegn ákvæði stjórnarskrár sem bannar forseta að þiggja gjafir frá erlendum ríkjum með því að hagnast á viðskiptum þeirra við fyrirtæki hans.