Sterk bönd – aukin tengsl

Ég kom til landsins á Seyðisfirði með kæliboxið fullt af týtuberjum, moltuberjum, niðursoðinni isterbandpylsu og ostaköku. Í töskunum voru kassar af hrökkbrauði og krukkur með þurrkuðum gómsætum sveppum. Það voru ekki bara ég og eiginkonan, Åsa, sem vorum komin til Íslands heldur ætti nokkuð af því besta, sem Svíþjóð hefur upp á að bjóða, að fylgja með. En á mínum skamma tíma sem sendiherra Svíþjóðar á Íslandi hef ég alveg fallið fyrir matnum. Nú er hangikjötssneið á brauðið sjálfsagður hluti morgunverðarins og ég er orðinn nokkuð ánægður með kjötsúpuna mína með lambakjöti og bragðmiklum rótarávöxtum. Í gotterísskálinni hefur íslenskur lakkrís þegar slegið út gamla uppáhaldssælgæti fjölskyldunnar.

Ég tel að sterk tengsl geti oft myndast hjá okkur í gegnum ilm og bragð. Um hátíðirnar komu íslenskir vinir við hjá okkur með heimabakaðar kökur og við buðum þeim sænska „lúsíuketti“, snúða og saffrantvíbökur. Á jólum er feit „íslandssíld“ á borðum í Svíþjóð en á Íslandi eru dósir með sænskum piparkökum í stórum stöflum í öllum matvöruverslunum.

Við nálgumst hvert annað í gegnum bragðlaukana, deilum brauðinu og upplifunum. Við uppgötvum hið góða, þekkjum söguna og skynjum framtíðina en stundum yfirsést okkur að sjá hvert annað. Eða kannski tökum við bara hvert öðru sem gefnum hlut.

Ég tel að Ísland og Svíþjóð hafi svo óskaplega mikið meira að gefa og læra hvort af öðru. Hluti af því ferðalagi getur legið í gegnum matarupplifun því það er sagt að leiðin að hjarta mannsins liggi í gegnum magann.

Svíar hafa mikinn áhuga á Íslandi því menningin, bókmenntirnar og náttúran heilla. Ísland geislar af orku og töfrum sem vekja aðdáun Svía. Um leið sjáum við mjög aukinn áhuga íslenskra barna og ungmenna á að læra sænsku og fjöldi Íslendinga hefur menntað sig í Svíþjóð ekki síst á heilbrigðissviðinu.

En viðskipti milli landa okkar eru fremur lítil. Íslenskur fiskur ratar sjaldan í sænskar verslanir og sænskan bjór er ekki að finna á íslenskum krám og veitingastöðum. Skýringin á því er oftast máttur vanans og hefðir, rótgróið vinnulag.

Á órólegum tímum þegar þróunin einkennist af tortryggni og hervæðingu felst visst öryggi í því að tilheyra norræna samfélaginu. Í norrænu ríkjunum er sterk hefð fyrir lýðræði og grasrótarhreyfingum. Jafnrétti, félagslegt öryggi, sjálfbærni og samvinna eru sameiginleg gildi. Í ár leggur Svíþjóð fram nokkur ný norræn samstarfsverkefni. Þau snúast meðal annars um þróun lausna fyrir fjarheilbrigðisþjónustu og rafræna lyfseðla yfir landamærin, vistvænar samgöngur, byggingu fallegra og sjálfbærra timburhúsa og sjálfbæra hönnun á ýmsum sviðum samfélagsins. Það verður að vera hægt að búa, vinna og reka fyrirtæki bæði í borgum og á landsbyggðinni. Rafrænar fjarlausnir geta stuðlað að lifandi landsbyggð bæði á Íslandi og í Svíþjóð.

Samsemd Norðurlanda er sterk og það er okkar íbúanna að verja hana. Við getum það í amstri dagsins með því að sjá hvert annað, láta okkur hvert annað varða og gefa hvert öðru tækifæri.

Við finnum þetta þegar við lesum bækur eftir höfunda landa okkar eða sjáum kvikmyndir frá Norðurlöndum, þegar spennan vex í Eurovision eða stórmót í íþróttum hefjast. Stundum erum við andstæðingar en þegar við sjálf eigum ekki lengur möguleika á sigri styðjum við nágrannana. Á EM í fótbolta urðu allir Svíar allt í einu Íslendingar og nú er HM í aðsigi.

Leyfum ekki okkar kynslóð að bregðast arfinum eftir forfeður okkar. Gerum í öllum tilvikum hvað við getum til þess að næsta kynslóð fái tækifær til að búa á öruggum, sterkum og þróunarsæknum Norðurlöndum.

Þetta er hægt með stefnu ríkisstjórna, forgangsröðun fyrirtækja og vali einstaklinga hversdagslega. Þegar öllu er á botninn hvolft er mjög ánægjulegt að bera þessa ábyrgð. Á hverjum degi. Þú og ég.

 

Höfundur er sendiherra Svíþjóðar á Íslandi.