Hættulegur afleikur í uppsiglingu

Fyrirhugaðri yfirtöku Tækniskólans á Fjölbrautaskólanum við Ármúla hefur verið harðlega mótmælt, bæði af kennurum og nemendum. Hagsmunir þeirra verða þó látnir liggja á milli hluta í þessari grein. Hér verður heldur ekki fjallað um þá staðreynd að kennarar höfðu ekki hugmynd um að verið væri að vinna að þessari yfirtöku fyrr en fréttir af henni láku í fjölmiðla 4. maí, þó að kapp sé lagt á að hún eigi sér formlega stað 1. júní næstkomandi. Allt er þetta með ólíkindum en verst af öllu er þó að við blasir viðvarandi stefnuleysi og fúsk í menntamálum sem er þjóðinni dýrkeypt.

Markmið breytinga

Enginn vafi leikur á því að sameining stofnana á borð við skóla kann að vera skynsamlegur kostur. Allir hljóta að vera sammála um að það ber að fara vel með fé í skólakerfinu sem og annars staðar. Því er óskiljanlegt að ekki liggi fyrir skýr stefna þar sem allir framhaldsskólar landsins eru undir svo að unnt sé að ræða á faglegan hátt hvernig bregðast megi við fækkun nemenda – fækkun sem reyndar er svo tímabundin að innan 5-7 ára verður full þörf fyrir öll nemendarými og meira til. Þetta eru helstu rökin og jafnvel þau einu sem kynnt hafa verið fyrir yfirtökunni og verða þau að teljast furðu lítilvæg í ljósi þeirrar grundvallarbreytingar sem hér er um að ræða.

Aðrir sameiningarkostir virðast mun augljósari. Fjölbrautaskólinn við Ármúla og Tækniskólinn eru nefnilega ólíkar stofnanir, ekki síst vegna þess að FÁ er ríkisskóli en TS er einkarekinn skóli í eigu Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi, Samtaka iðnaðarins, Samorku og Iðnaðarmannafélagsins í Reykjavík. Með yfirtökunni er þannig verið að einkavæða einn af stærstu framhaldsskólum landsins án þess að um það hafi átt að fara fram nokkur umræða.

Úrlausnarefni í skólakerfinu

Löngu er tímabært að hefja samræðu um menntamál upp fyrir reiknilíkön sem rúma aðeins krónur og aura og búa ekki yfir neinum dálkum þar sem pláss er fyrir fólk. Mun brýnni úrlausnarefni liggja fyrir. Reglulega berast fréttir af vandræðalegri stöðu íslenska menntakerfisins í alþjóðlegu samhengi og hafa aðrir fjallað ítarlega um það. Við sjónum okkar allra sem starfað höfum lengi við kennslu blasir gjörbreytt staða á öllum skólastigum sem birtist ekki síst í vanlíðan ungs fólks, þunglyndi og kvíða. Við þessu er reynt að bregðast í skólunum án mikils skilnings frá yfirvöldum menntamála.

Í FÁ hefur verið byggð upp skólamenning sem felst í því að mismuna ekki nemendum heldur bjóða alla velkomna og reyna að mæta hverjum og einum þar sem hann er staddur. Slík menning er hins vegar einskis metin í kerfi sem byggir á því að koma öllum eins hratt og auðið er í gegn. Það fé sem sparast með nýlegri styttingu framhaldsskólans í þrjú ár skilar sér ekki til eflingar skólastarfs eins og til stóð. Önnur sjónarmið en þau sem varða menntamál ráða för.

Höfnum markaðsvæðingu menntunar sem er enn ein birtingarmynd vaxandi mismununar í íslensku samfélagi. Stöndum vörð um mannauð skólanna og nýtum hann til góðra verka. Handahófsákvarðanir eru hættulegar og afleiðingarnar ófyrirsjáanlegar fyrir stóra hópa fólks, jafnvel samfélagið allt. Ræðum heildarmynd menntamála og verum óhrædd við að leyfa ólíkum sjónarmiðum að takast á. Leggjum fram rök og leyfum umræðu. Annað sæmir ekki í lýðræðisþjóðfélagi.