Gott að vera verktaki hjá RÚV

Sá sem þetta skrifar er verktaki hjá RÚV við að flytja veðurfregnir í sjónvarpi. Kann því fyrirkomulagi vel og vildi ekki hafa það með öðrum hætti. Kolbeinn Óttarsson Proppé þingmaður VG hefur áhyggjur af því að fjöldi verktaka við störf hjá RÚV sé of mikill og fólk fái ekki það sem hann kallar „fastráðningu“. Sjálfur hef ég prófað það að vera launþegi hjá ríkisstofnun, reyndar ekki OHF eins og raunin er með RÚV. Síðustu árin verið sem verktaki í fullri vinnu við hins ýmsu verkefni á samtímis. Allt saman hefur það gengið vel og ekki er ég til í að skipta á ný. Vera má að starfsmenn margir finni skjól og öryggi í launþegasambandi og með kjarasamning í bakhöndinni. En við skulum þá hafa það hugfast að RÚV hefur verði sérlega duglegt við það að reka fólk (launþega) í nafni hagræðingar þar sem viðkomandi er oft á tíðum látinn taka pokann sinn með fremur niðurlægjandi hætti. Það er ekki til neitt lengur sem heitir fastráðning. Hér áður fyrr var til hálfgert vistarband æviráðningar hjá ríkinu. Ávísun á starfsöryggi, oftast lág laun og góðan lífeyri að loknu starfi. Nú eru aðrir tímar og ríkisstofnanir eru hvorki skárri eða betri en einkafyrirtæki í starfsmannamálum. Sú stofnun sem ég starfaði hjá sem launþegi í rúmlega 10 ár hefur losað sig við fólk í nafni skipulagsbreytinga, sem hálfa eða jafnvel alla starfsævina unnu af trúmennsku. Einhverjir áttu jafnvel ekki nema eitt til tvö ár í töku lífeyris. Og yfirlögregluþjónninn á Blönduósi sem fréttist af á dögunum. Hvað varð um hans starfsöryggi eftir áratuga þjónustu fyrir löggæsluna í landinu ? Þvílík niðurlæging fyrir þann ágæta mann.

Sem launþegi hjá ríki eða OHF ríkisfyrirtæki býrðu við falskt starfsöryggi. Það er blekking að halda annað. Ef stofnun telur sig ekki þurfa á starfskröftum þínum að halda öllu lengur ertu látinn fara. Með verktöku semur þú sjálfur við verkkaupa um fyrirkomulag og gjald fyrir veitta þjónustu. Þú ert ekki bundinn á klafa SALEKs samkomulags eða annars sem ákveðið er miðlægt fyrir þig. BHM-félögin eru þannig föst í þessari launagildru og finna ekki leiðina út úr henni. Sem verktaki verður þú vissulega að standa þig eins og í annarri vinnu, en verktakinn getur við lok samnings eða þess starfs sem hann hefur tekið að sér horft brosandi framan í verkkaupa og þakkað samstarfið!

Nýir og breyttir tímar

Ég hef samt ákveðinn skilning á sjónarmiðum Kolbeins fyrir hönd þeirra sem vinna eingöngu hjá RÚV og hafa allar tekjur sínar þar. Auðvitað vilja menn lágmarks starfsöryggi og þar sem tekjur skila sér nokkuð reglulega. Hins vegar eru tímar nú breyttir og fólk stundar í æ ríkara mæli fjölbreytt störf fyrir ýmsa aðila þar sem verkefnin eiga sér upphaf og endi. Allir eiga sér hæfileika á tilteknu sviði eða búa yfir sérþekkingu. Sú þekkingin er verðmæt úti í samfélaginu og eftirspurn er eftir hæfileikum hvers og eins. Fyrir þjónustuna er síðan greitt sanngjarnt gjald sem aðilar ná samkomulagi um. Verktakafyrirkomulag mun aukast til muna á næstu árum og áratugum, ekki síst í þeim geira sem stundum að nokkru yfirlæti er kallaður skapandi greinar.

Hjá RÚV vinnur margt hæfileikamanna og -kvenna. Ég dáist af dugnaði og sköpunarkrafti fólks í Efstaleitinu. Starfskraftar þeirra eru eftirsóttir og líka utan veggja RÚV. Það væri áhugaverð tilraun að prófa að reka RÚV alfarið með verktökum. Þá er einkum átt við fólkið sem vinnur við allar hliðar dagskrárinnar. RÚV mundi ekki spara á því fjármuni, verktakan er dýrari þegar upp er staðið. Hins vegar er hún sveigjanlegri fyrir verkkaupa t.d. þegar þekktar sveiflur eru í álagi o.s.frv. Fróðlegt væri síðan að 5 árum liðnum hvort fólk vildi skipta að nýju til fyrra horfs ?

Höfundur er veðurfræðingur og verktaki á sínu sviði.