Fjölgum hjúkrunarfræðingum!

Alþjóðlegar og innlendar rannsóknir hafa margsýnt fram á að góð mönnun vel menntaðra hjúkrunarfræðinga eykur öryggi skjólstæðinga og þeim farnast betur. Heilbrigðisþjónustan verður hagkvæmari og ennfremur verða skjólstæðingar og aðstandendur ánægðari með þjónustuna. Undirmönnun eða skortur á vel menntuðum hjúkrunarfræðingum rýrir gæði heilbrigðisþjónustunnar.

Mannekla í hjúkrun

Undanfarin ár hefur mönnun sem samræmist viðurkenndum öryggissjónarmiðum á heilbrigðisstofnunum ekki verið náð og hefur vandi Landspítalans oftast verið nefndur í þeim efnum. Vandinn er margþættur. Í fyrsta lagi munu stórir árgangar starfandi hjúkrunarfræðinga sextíu ára og eldri hefja töku á lífeyri á næstu þremur árum. Kallar það á fjölgun hjúkrunarfræðinga til að fylla í skörðin. Í öðru lagi þarf að bæta vinnuaðstæður hjúkrunarfræðinga og gera þannig störfin eftirsóknarverðari. Í mannekluskýrslu Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga frá 2007 var áætlað að útskrifa þyrfti a.m.k. 145 hjúkrunarfræðinga á ári. Það hefur tekist að útskrifa að meðal­tali 80% af þessum fjölda á undanförnum sex árum. Í þriðja lagi mun þörfin fyrir menntaða hjúkrunarfræðinga aukast og þá sérstaklega m.t.t. þess að þjóðin mun eldast á næstu áratugum skv. mannfjöldaspá Hagstofu Íslands.

Hjúkrunarfræði í 30 ár við HA

Hjúkrunarfræðideild HA verður 30 ára á næsta ári. Þegar Háskólinn á Akureyri var stofnaður 1987 var hjúkrunarfræðideildin sett á laggirnar. Efasemdaraddir um að hjúkr­unar­fræðideild á Norðurlandi mundi hvorki vaxa né dafna hafa hljóðnað og námið fengið mikið lof í gæða­úttektum sem gerðar hafa verið. Undanfarin ár hafa 50 hjúkrunarnemar hafið nám á vormisseri fyrsta árs eftir að hafa þreytt og staðist samkeppnispróf að loknu haustmisseri. Brottfall við hjúkrunarfræðideild HA er hverfandi, en undanfarin sex ár hafa 94% þeirra hjúkrunarnema sem hefja nám á vormisseri fyrsta árs útskrifast sem hjúkrunarfræðingar. Það er í raun stórmerkilegur árangur í háskólastarfi.

Sveigjanlegt nám

Kannanir sem gerðar hafa verið á viðhorfum þeirra sem brautskráðst hafa frá hjúkrunarfræðideild HA ásamt viðtölum við þá staðfesta að rekja megi árangur um lítið brottfall til jákvæðs viðmóts og góðs aðgengis að kennurum. Einnig virðist það skipta sköpum að boðið er upp á sveigjanlegt nám sem byggir á þremur stoðum; fjarnámi, skýrt skilgreindu lotubundnu staðarnámi og klínísku námi. Þetta blandaða námsfyrirkomulag við deildina hefur mælst vel fyrir og veitt fjölmörgum tækifæri til náms sem annars hefðu ekki átt kost á námi, jafnt á landsbyggð sem höfuðborgarsvæði.

Fjölgun hjúkrunarfræðinga

Háskólaráð HA hefur samþykkt að fjölga þeim sem fara í gegnum samkeppnispróf í hjúkrunarfræði úr 50 í 55 á næsta skólaári. Það sem takmarkar enn frekari fjölgun brautskráðra hjúkrunarfræðinga við HA er námspláss og tækifæri til þjálfunar í klínísku námi og auðvitað fjármagn. Heilbrigðisvísindasvið HA hefur verið að leita nýrra leiða við tilhögun í klínísku námi og verklegri kennslu hjúkrunarnema við skólann. Það dugar þó ekki til. Viðbótarfjármagn þarf að koma til þannig að hægt verði að mennta fleiri hjúkrunarfræðinga og koma í veg fyrir að skortur á hjúkrunarfræðingum stefni öryggi og gæðum heilbrigðisþjónustunnar í enn frekari hættu á komandi árum og áratugum. Það er áskorun sem stjórnvöld verða að takast á við.