Líkamsfrelsi

Niðurstöður rannsókna sem gerð var meðal 77 þúsund breskra ungmenna árið 2011 leiddi í ljós að 60% þeirra sögðust skammast sín fyrir eigið útlit og 73% sögðust finna fyrir þeim þrýstingi frá umhverfinu að þau ættu hafa „fullkominn“ líkama. Þessar niðurstöður undirstrika þá brýnu þörf sem er á opinni og upplýsandi umræðu um neikvæðrar afleiðingar líkamsdýrkunar.

Saman getum við á ábyrgan hátt breytt ríkjandi viðhorfum til neikvæðra staðalmynda. Óöryggi og þunglyndi eru afleiðingar þess þegar ungt fólk er sífellt minnt á hvað sé fallegt og hvað sé viðurkennt. Nánast ógerlegt er fyrir venjulegt fólk að falla að þessum staðalmyndum. Þá er hætta á að ungmenni rækti með sér neikvæð viðhorf sem heftir frelsi þeirra og getur haft áhrif á nám og starfsframa.

Við erum öll misjöfn frá náttúrunnar hendi, sem betur fer. Í neyslusamfélagi nútímans sitja börn og unglingar hins vegar uppi með stanslausar áminningar um æskilegt og eftirsóknarvert útlit. Barbie-dúkkan var kynnt fyrir stúlkum árið 1959 og lifir enn sem skýr tilvísun um hvernig stúlkur skulu vera í vextinum og hvernig þær skulu klæðast. Þessi neyslumenning lofar grannan vöxt og lítur neikvæðum augum á fitu og önnur persónuleg sérkenni.

Fullorðnir þurfa að vera vakandi yfir hugsunum barna og unglinga og hlusta af næmni þegar þau tjá sig um líkamsímynd sína og tilfinningar. Virk hlustun felst í því að reyna að skilja hvað barnið meinar en ekki í að leggja okkar eigin skilning í hvað þau segja. Við þurfum að vera fyrirmyndir. Hegðun okkar hefur mun meira að segja heldur en orðin tóm. Það kemur fram í hegðun barna og unglinga er þau finna fyrir höfnun vegna líkamsgerðar sinnar. Við þurfum því að beina athyglinni að hegðun barnsins eða unglingsins en ekki holdafarinu eða líkamsásýndinni.

Fordómar eiga fyrst og fremst rætur í þekkingarleysi. Við sjáum þá birtast á kommentakerfum samfélagsmiðla og þá virðist ekki skipta máli hvort þeir beinast að einstaklingum sem eru mismunandi á litinn eða einstaklingum í stjórnmálum. Fordómar eru jafnslæmir og skaðlegir beinist þeir að holdafari eða útliti fólks.

Sem góðar fyrirmyndir tölum við ekki neikvætt um líkama fólks. Óraunhæf útlitsviðmið gera ekkert gagn og við þurfum að fræða börnin okkar um mikilvægi þess að þau beri virðingu fyrir sjálfum sér. Þannig ræktum við sterka og sjálfstæða einstaklinga. Sjálfsmyndin er sterkt afl og við þurfum að rækta stolt hjá hverjum og einum yfir sérkennum sínum.

Kaupfélag Suðurnesja (KSK) tekur afstöðu með jákvæðum skilaboðum til ungs fólks með stuðningi við þá vitundarvakningu sem felst í því að efla jákvæða líkamsímynd. KSK vinnur með Miðstöð símenntunar á Suðurnesjum að því að efla sjálfsmynd, kraft og hæfileika ungs fólks með því að skipuleggja samtal fagfólks á öllum skólastigum sem vinna þarf saman að því að eyða fordómum varðandi staðalímyndir um líkamsbyggingu ungmenna og styrkja um leið sjálfsmynd þeirra og virðingu.