Yfirheyra vinnuveitendur um árekstra

Fyrirtækið Aðstoð og öryggi telur sig hafa ríkar rannsóknarheimildir þegar kemur að því að upplýsa um varanlegt líkamstjón eftir umferðaróhöpp. Dæmi eru um að fyrirtækið sæki upplýsingar um fjarvistir fólks til vinnuveitenda.

Fréttablaðið greindi frá því á mánudag að fjögur stærstu tryggingafélög landsins, Sjóvá, TM, VÍS og Vörður, noti öll svokallaðar PC crash-skýrslur frá fyrirtækinu Aðstoð og öryggi til að rökstyðja höfnun um bætur. Sönnunargildi skýrslnanna hefur ítrekað verið hafnað fyrir dómi vegna þess að þeirra er aflað einhliða.

Fréttablaðið hefur undir höndum nokkrar rannsóknarskýrslur fyrirtækisins. Samkvæmt einni skýrslunni óskaði tryggingafélag eftir því að fyrirtækið tæki áreksturinn til rannsóknar þar sem ábending hefði borist um hugsanleg tryggingasvik. Þá segir: „Kannað var hjá núverandi og fyrrverandi vinnuveitendum aðila máls um vinnutilhögun s.s. eðli starfs og síðan fjarvistir fyrir og eftir umferðaróhappið.“

Í skýrslunni kemur fram að ökumaður bifreiðarinnar hafi framvísað læknisvottorði hjá vinnuveitanda og farið fram á að vinna áfram en svart. Með framburði vinnuveitandans fylgir upptaka, bæði hljóð og mynd, þar sem tjónþoli á að hafa óskað eftir þessu. Í skýrslunni kemur fram að það sé erfitt að greina þetta þar sem málskilningi starfsmannsins sé ábótavant.

Jafnframt liggja fyrir upplýsingar frá vinnuveitendum þriggja farþega bifreiðarinnar. Upplýsingarnar segja til um hversu marga daga viðkomandi voru frá vinnu í kjölfar slyssins. Fjórði farþeginn er samkvæmt skýrslunni nemi og lögmaður viðkomandi neitaði að mæta til skýrslutöku og upplýsa um málsatvik.

Framkvæmdastjóri Aðstoðar og öryggis og höfundur skýrslunnar sem hér er vísað til, Ómar Þorgils Pálmason, segir að þetta sé eina skýrsla fyrirtækisins þar sem upplýsingar frá vinnuveitendum séu tilgreindar. Upplýsingarnar hafi komið að frumkvæði vinnuveitanda til tryggingafélagsins sem svo hafi óskað aðstoðar Aðstoðar og öryggis.

Niðurlag skýrslunnar er: „Er það niðurstaða rannsóknarinnar að viðbrögð og eftirköst farþega og ökumanns eftir óhappið séu verulega ýkt og ekkert sem bendir til þess að líkamlegur skaði sé með þeim hætti sem meintir brotaþolar lýsa, miðað við það sem fram kemur síðan hjá vinnuveitendum og meintum brotaþolum sjálfum m.t.t. vinnu.“

„Þeir [tryggingafélögin] óska eftir þessu og ég er ekki að gera neitt meira. Ég get ekki svarað fyrir það hvernig þeir eru að nota þetta í höfnun eða slíku,“ segir Ómar. Hann vísar til 120. gr. laga um vátryggingasamninga og segir það ákvæði heimild fyrirtækisins til rannsóknar. Ákvæðið segir að sá sem hafi uppi kröfu skuli veita upplýsingar og afhenda gögn sem félagið þarf til að geta metið ábyrgð sína. Bannað sé að veita rangar upplýsingar.

„Við pössum okkur á því að við erum ekki að mynda inn um glugga hjá fólki. Ég get nefnt þér dæmi um svona kannski svikamál. Það var maður sem var búinn að vera á atvinnutryggingabótum í 10 ár og ári eftir að hann tekur trygginguna verður hann fyrir í slysi, innan gæsalappa,“ hann segir að lögfræðingur hafi farið fram á auknar bætur fyrir manninn vegna þess að hann væri orðinn rúmliggjandi. „Ég náði bara í fleiri gögn sem sýndu það gagnstæða. Ef þú tekur myndir af fólki úti þá máttu það. Það er ekkert að því,“ segir Ómar.

Sveinbjörn Claessen, lögmaður hjá Landslögum, segir að lögin um vátryggingasamninga heimili ekki svona ríkar rannsóknarheimildir til handa þriðja aðila. „Ef vátryggingafélag grunar að tjónþoli viðhafi ólögmæta og refsiverða háttsemi þá ber viðkomandi félagi skylda til að leita til lögreglunnar og tilkynna henni um ætlaðan refsiverðan verknað í stað þess að úthýsa málinu til einkarekins félags sem ekki hefur lagalega heimild til að rannsaka slíkt mál. Samkvæmt lögum um meðferð sakamála er það hlutverk lögreglunnar að rannsaka mál af þessu tagi og eru henni veittar ýmsar rannsóknarheimildir til að stunda slíkar rannsóknir. Aðrir hafa ekki slíkar heimildir.“